کشیدن سیفون توالت میتواند ستونی از قطرات ریز همراه با میکروبهای گوناگون را تا ارتفاع تنفسی انسان به هوا پرتاب کند. این ذرات معلق در هوا، تا ۲۰ ثانیه پس از کشیدن سیفون در فضای سرویس بهداشتی باقی میمانند و میتوانند روی پوست، لباس و سطوح اطراف بنشینند.
خطرات آلودگی سیفون توالت
آلودگی ناشی از سیفون توالت تنها به آلوده شدن دستها ختم نمیشود. ذرات زیستی معلق در هوا یک مسیر جدید برای انتقال بیماریها ایجاد میکنند. مطالعات محققان دانشگاه فلیندرز (Flinders University) در استرالیا بر اساس ۲۲ پژوهش علمی نشان میدهد که چرخش پرفشار آب در کاسه توالت باعث ایجاد تلاطم شدیدی میشود و ذرات زیستی ناشی از عوامل بیماریزا را در هوا پخش میکند.
بیشتر بخوانید: تأثیرات گیر کردن شیشه زیر پوست بر بدن انسان
گرداب میکروبی و کنترل افشانهها
هنگام تخلیه آب با فشار بالا، انرژی هیدرولیکی کاسه توالت قطرات خردشده آب را به بیرون پرتاب میکند. پژوهشگران با بررسی ذرات شبیهسازیشده و نمونههای واقعی دریافتهاند که با افزایش حجم و فشار آب، تراکم افشانههای تولیدشده نیز بیشتر میشود. اگر کاسه توالت حاوی باکتری یا ویروس باشد، این ذرات آلوده همراه با قطرات ریز آب در نزدیکترین فاصله از نشیمنگاه آزاد میشوند.
میزان آلودگی سیفون توالت ارتباط مستقیم با تراکم اولیه عوامل بیماریزا در آب و کاسه توالت دارد. پاکسازی منظم سرویس بهداشتی با مواد ضدعفونیکننده میتواند مانع تجمع جرم و کاهش حجم زیستافشانههای شناور در هوا شود. همچنین، انتخاب سیستمهای فلاش تانک کمحجم یا دارای دکمه تخلیه دوگانه از شدت پرتاب آلودگی میکاهد.
بستن درب توالت فرنگی پیش از کشیدن سیفون یک راهکار ساده برای کنترل حرکت ذرات معلق است. این اقدام، هرچند تمام ذرات آلوده را متوقف نمیکند، اما جهت حرکت توده هوا را تغییر میدهد. با بستن درب، ذرات به جای پرتاب مستقیم به سمت بالا، از درزهای جانبی بین درب و نشیمنگاه به طرفین هدایت میشوند.
وجود تهویه مناسب در سرویس بهداشتی نیز جابهجایی سریعتر و رقیق شدن این افشانهها در هوا را تسهیل میکند. کاهش خطر آلودگی سیفون توالت در محیطهای عمومی و بهویژه بیمارستانها اهمیت بالایی دارد. بیماران بستری در مراکز درمانی به دلیل ضعف سیستم ایمنی، بیشتر در معرض ابتلا به عفونتهای بیمارستانی از طریق استنشاق زیستافشانهها هستند.
تنوع در طراحی مهندسی توالتها، سیستمهای تهویه و شیوه سنجش ذرات، پژوهشگران را بر لزوم ساخت توالتهای جدید با مکانیسمهای کنترل افشانه تاکید میکند. نتایج این بررسی تأکید بر ضرورت تدوین استانداردهای جدید در ساخت تجهیزات بهداشتی را برجسته میسازد.
پژوهشگران بر این باورند که رعایت اصول بهداشتی فردی در کنار آگاهی از رفتار افشانهها، راهکار اصلی برای جلوگیری از چرخه انتقال بیماریها است. شستن کامل دستها با آب و صابون همچنان الزام اساسی محسوب میشود، اما رعایت فاصله منطقی و بستن درب توالت فرنگی اقدامات مکمل مؤثری هستند.
طراحی توالتهای دارای سیفون در قرن نوزدهم میلادی تحولی بزرگ در کنترل بیماریهای عفونی گوارشی ایجاد کرد، اما مهندسان آن زمان توجهی به پدیده تولید افشانه نداشتند. تمرکز اصلی طراحان سنتی بر تخلیه سریع و کامل فضولات با حداکثر فشار آب بود؛ رویکردی که ناخواسته زمینه را برای پراکندگی ذرات میکروسکوپی در هوا فراهم ساخت.
شناخت امروزی ما از دینامیک سیالات و حرکت ذرات معلق نشان میدهد که نازلهای تخلیه آب باید به گونهای طراحی شوند که چرخش آب بدون ایجاد حبابهای ریز و پاشش عمودی انجام گیرد. اصلاح زوایای خروجی آب و استفاده از پوششهای نانو ضدچسبندگی در کاسه توالت، از جمله ایدههای نوین مهندسی برای حل این چالش دیرینه است.
بیشتر بخوانید: میکروپلاستیکهای استنشاقی در بیماران مبتلا به سرطان ریه شایعتر است · طرح پزشک خانواده در مازندران به مرحله اجرایی رسید
