تصمیمگیری درست به معنای پیدا کردن پاسخی کاملاً بینقص نیست. در بسیاری از مواقع، اطلاعات کامل در اختیار نداریم و احساسات نیز بر قضاوت ما اثر میگذارند. پژوهشهای روانشناسی نشان میدهد که قضاوت انسان تحت تأثیر فرایندهای سریع و شهودی و همچنین فرایندهای سنجیدهتر قرار دارد. بنابراین، سؤال اصلی این نیست که «چطور همیشه تصمیم درست بگیریم؟» بلکه باید پرسید: «چطور احتمال گرفتن یک تصمیم خوب را بیشتر کنیم؟»
تصمیمگیری درست یعنی چه؟
تصمیمگیری درست فرایندی است که در آن فرد هدف خود را مشخص میکند، اطلاعات مرتبط را جمعآوری و ارزیابی مینماید، گزینههای قابل اجرا را میسنجد و در نهایت، گزینه مناسبتر را انتخاب میکند. در تصمیمهای واقعی معمولاً پاسخ قطعی وجود ندارد، بنابراین تصمیم خوب الزاماً تصمیمی نیست که در آینده حتماً به بهترین نتیجه برسد، بلکه تصمیمی است که با اطلاعات قابل اتکا گرفته شده باشد.
بیشتر بخوانید: بنیامین نتانیاهو به امارات سفر کرد
گامهای کلیدی در تصمیمگیری
بسیاری از تصمیمهای ضعیف از تعریف نادرست مسئله آغاز میشوند. به جای اینکه بگوییم «نمیدانم چه کار کنم»، مسئله را به یک پرسش روشن تبدیل کنیم. برای مثال، به جای جمله «از شغلم راضی نیستم»، میتوان پرسید: «آیا باید شغل فعلی را حفظ کنم، برای تغییر موقعیت شغلی اقدام کنم یا مهارت جدیدی یاد بگیرم؟» تعریف دقیق مسئله، دامنه انتخابها را روشن میکند و مانع میشود انرژی خود را صرف پاسخدادن به یک پرسش مبهم کنیم.
بعد از تعریف مسئله، باید هدف تصمیم را مشخص کنیم. برای نمونه، اگر قصد خرید لپتاپ دارید، هدف شما ممکن است «پیدا کردن بهترین کارایی برای نویسندگی و کارهای روزمره با بودجه مشخص» باشد. وقتی هدف روشن باشد، معیارهای مقایسه نیز دقیقتر میشوند.
پس از آن، اطلاعات جمعآوری کنید، اما گرفتار اطلاعات اضافی نشوید. اطلاعات باید مرتبط با مسئله، از منابع معتبر و قابل بررسی باشند. سپس گزینهها را روی کاغذ بیاورید و برای هر گزینه مزایا، معایب، هزینهها و ریسکها را یادداشت کنید.
پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدت گزینهها را جدا کنید و سعی کنید جذابیت لحظهای را با ارزش بلندمدت اشتباه نگیرید. در نهایت، احساسات را نادیده نگیرید، اما تصمیم را به آنها نسپارید و مراقب سوگیریهای ذهنی باشید.
در پایان، هم از انتخاب خود دفاع کنید و هم علیه آن استدلال کنید. این روش کمک میکند فقط به دنبال شواهد تأییدکننده نباشید و اطلاعات مخالف را نیز جدی بگیرید. همچنین برای تصمیمگیری مهلت تعیین کنید تا از تصمیمگیری عجولانه جلوگیری شود.
بیشتر بخوانید: مهریه جالب همسر قیاسی مورد توجه کاربران قرار گرفت · اجرای اینترنتی سرشماری برای ۳۲۵ هزار دانشآموز همدانی
