واردات خودروهای لوکس توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور، میان ملاحظات تجاری و الزامات ارزی کشور به چالش کشیده شده است؛ از یک سو مصوبه دولت همچنان معتبر است و از سوی دیگر، بانک مرکزی در شرایط محدودیت منابع ارزی، نسبت به آثار این واردات بر بازار ارز و خروج سرمایه هشدار داده است.
شرایط واردات خودروهای لوکس
بر اساس ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۴۰۵، ایرانیان مقیم خارج از کشور که دارای کارت اقامت هستند، میتوانند برای هر فرد یک دستگاه خودروی سواری را از محل ارز در اختیار خود وارد کنند. این مقررات تا پایان سال جاری اعتبار دارد و سازمان توسعه تجارت نیز بر استمرار این مسیر تأکید کرده است.
بیشتر بخوانید: تأثیر سایه جنگ بر تجارت کشور بررسی شد
با این حال، اجرای این مصوبه در مرحله تأمین ارز و ترخیص با ملاحظات بانک مرکزی روبهرو شده است؛ چراکه از نگاه سیاستگذار ارزی، مسئله صرفاً این نیست که منابع اولیه خرید خودرو از ذخایر بانک مرکزی تأمین شده یا خیر، بلکه باید اثر کامل این جریان مالی بر اقتصاد کشور نیز در نظر گرفته شود.
چالشهای ارزی و تجاری
بانک مرکزی واردات خودرو را در شرایط فعلی در زمره اولویتهای تأمین ارز قرار نمیدهد. مهدی دارابی، دستیار ارزی رئیسکل بانک مرکزی، با اشاره به محدودیتهای ارزی و تجاری کشور، بر این نکته تأکید کرده که قرار گرفتن یک کالا در مسیر واردات، به معنای اختصاص منابع ارزی به آن نیست.
در مقابل، وزارت صمت استدلال میکند که واردات موضوع این مصوبه قرار نیست از محل ارز تخصیصی بانک مرکزی انجام شود و استفاده از ارز اشخاص، در صورت احراز منشأ آن، امکانپذیر است. عزتالله زارعی، سخنگوی وزارت صمت، نیز با اشاره به اعتبار مصوبه هیئت وزیران تا پایان سال، تأکید کرده است که این مصوبه با مکاتبه یک دستگاه اجرایی قابل لغو نیست.
در واقع، نقطه اختلاف دو طرف بیش از آنکه بر سر اصل وجود مجوز واردات باشد، به نحوه مواجهه با جریان ارزی پس از ورود خودرو بازمیگردد.
در چنین بازاری، ورود یک دستگاه خودرو با ارزش بالا میتواند به معاملهای با گردش مالی قابل توجه تبدیل شود. خودرو با منابع خارج از کشور خریداری میشود، وارد ایران میشود و پس از فروش، مبالغ قابل توجهی ریال در اختیار واردکننده قرار میگیرد.
این وضعیت هدف اولیه چنین مقرراتی را با ابهامی مواجه میکند و آن اینکه آیا این ظرفیت عملاً برای تأمین خودروی شخصی ایرانیان مقیم خارج استفاده میشود یا در حال تبدیل شدن به مسیری برای فعالیتهای سوداگرانه در بازار خودرو است؟
اختلاف موجود زمانی اهمیت عملی پیدا میکند که خودرو به گمرک رسیده و نوبت به ترخیص میرسد. داشتن مجوز واردات، به تنهایی پایان فرآیند نیست و منشأ ارز و الزامات مرتبط با آن همچنان باید تعیین تکلیف شود.
بیشتر بخوانید: محمدرضا غفراللهی: تفکیک تولید و صادرات ضروری است · آیا نرخ بهره دوباره در حال افزایش است؟
