ارمنستان باید مسیر فناوری هسته‌ای خود را برگزیند. این کشور با درآمد متوسط رو به بالا در قفقاز جنوبی، برای بیش از ۳۰ درصد از ترکیب انرژی خود به انرژی هسته‌ای وابسته است؛ ساخت یک نیروگاه جدید یک دهه زمان می‌برد. به نظر می‌رسد ایروان مصمم است بهره‌برداری از نیروگاه هسته‌ای متسامور را تا حد امکان تمدید کند، احتمالا تا ۲۰۳۶. تصمیم درباره آنچه پس از آن روی می‌دهد، باید تا پایان ۲۰۲۶ یا اوایل ۲۰۲۷ گرفته شود.
چالش‌های فناورانه و سیاسی
مقاله حاضر به بررسی عوامل فناورانه، سیاسی و اقتصادی می‌پردازد که ارمنستان باید هنگام بررسی فاصله‌گرفتن از تعهد دیرینه خود به فناوری روس‌اتم، آنها را مدنظر قرار دهد. در سطح نظری و به صورت غیررسمی، دیپلمات‌ها استدلالی از نظر فناورانه بی‌طرف و هماهنگ با سیاست خارجی چندوجهی ایروان مطرح می‌کنند و در جلسات توجیهی خود می‌گویند که دولت در حال بررسی گزینه‌های کره‌ای، چینی، فرانسوی و همچنین آمریکایی و روسی است. در اظهارات رسمی، تنها گزینه مورد بحث، فناوری تجربی رآکتورهای کوچک مدولار (SMR) آمریکاست.
بیشتر بخوانید: نیسان پیکسو به‌زودی به بازار خودروهای برقی شهری می‌آید
رقابت میان کشورهای مختلف
بیش از ۱۲۰ طراحی برای «SMR»ها وجود دارد که از نظر اندازه متفاوت‌اند و می‌توانند ۲۰ تا ۲۰۰ مگاوات الکتریکی (MWe) برق تولید کنند. در‌حالی‌که سرمایه‌گذاری خطرپذیر در آمریکا می‌تواند میلیاردها دلار روی فناوری جدید و آزمایش‌نشده شرط‌بندی کند، اندازه اقتصاد ارمنستان چنین ریسک‌هایی را از اساس خطرناک می‌سازد. تنها استدلالی که می‌تواند مسیر فناورانه آمریکا را توجیه کند، استدلالی ژئوپلیتیکی است و شاید ارمنستان تحمل انتخاب مسیری را نداشته باشد که با محدودیت‌های بودجه‌ای و فنی همراه نباشد.
هدف سیاست‌گذاری ارمنستان اغلب به‌روشنی بیان می‌شود: کاهش وابستگی هسته‌ای خود به روسیه. تا پایان عمر عملیاتی نیروگاه هسته‌ای متسامور، حداکثر تا ۲۰۳۶، ارمنستان می‌خواهد هم تنها نیروگاه هسته‌ای قفقاز جنوبی را حفظ کند و هم به یک شریک فناورانه جایگزین روی بیاورد. در عمل، اگر نه در اصل، این هدف یک انتخاب فناورانه دوگانه را پیش می‌کشد: آمریکایی یا روسی.
کنسرسیوم کره‌ای که برای توسعه نیروگاه‌های هسته‌ای در اروپا (KHNP) پیشنهاد ارائه داده است، مجموعه‌ای از داستان‌های موفقیت در اختیار ندارد و در مواردی در برابر شریک فناورانه آمریکایی خود، وستینگ‌هاوس، کنار رفته است. دلیل دوم، به گفته دکتر آرا مارجاریان، یکی از برجسته‌ترین مهندسان هسته‌ای و کارشناسان سیاست انرژی ارمنستان، این است که ژنراتورهای کره‌ای به‌سادگی بیش از حد بزرگ‌اند؛ انتقال آنها به ارمنستانِ محصور در خشکی از نظر لجستیکی امکان‌پذیر نیست.
بیشتر بخوانید: جنسن هوانگ: آینده هوش مصنوعی در دستان لوله‌کش‌هاست · درخواست ترامپ از زلنسکی برای سفر به روسیه و دیدار با پوتین
