امیرمحمد دهستانی، کارگردان انیمیشن، درباره ویژگیهای تکنیک کاتاوت که در دوره آموزشی انجمن سینمای جوانان ایران با همکاری بنیاد ملی پویانمایی پیگیری میشود، بیان کرد: کاتاوت علاوه بر سرعت بالای تولید، ویژگیهای زیباییشناختی خاص خود را دارد؛ چراکه در این تکنیک، تصویرگری و تصویرسازی نقش مهمی در شکلگیری و به حرکت درآمدن اثر ایفا میکند. بنابراین، در کنار مسائل فنی و تکنیکی، کیفیت طراحی و تصویرسازی نیز اهمیت زیادی دارد.
مزایای تکنیک کاتاوت
دهستانی افزود: یکی از مزیتهای مهم کاتاوت، سرعت تولید است؛ موضوعی که بهویژه در ساخت آثار تلویزیونی و سریالها میتواند تأثیر مستقیمی بر کاهش هزینههای تولید داشته باشد. ماهیت این تکنیک تا حدی به عروسکگردانی شباهت دارد و به همین دلیل، انیماتور الزاماً نیاز ندارد طراح اثر نیز باشد و این امکان را فراهم میکند که وظیفه انیمیت از طراحی تفکیک شود.
بیشتر بخوانید: مهدی شامحمدی: هیچ دخالتی در قصه «جانشین» صورت نگرفت
این کارگردان ادامه داد: سرعت عمل در کاتاوت، امکان آزمون و خطای بیشتری را نیز در اختیار سازنده قرار میدهد. این ویژگی بهخصوص در کاتاوت دیجیتال اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ چراکه دیگر لازم نیست کاراکتر در هر مرحله از ابتدا طراحی و ساخته شود و میتوان کاراکتر را مانند یک عروسک در اختیار داشت و تنها حرکت و انیمیت آن را اصلاح کرد.
تجربیات جهانی و آینده کاتاوت
دهستانی با اشاره به نمونههای موفق استفاده از کاتاوت در جهان گفت: در دنیا نیز از این تکنیک بهعنوان روشی برای افزایش سرعت تولید استفاده شده است. یکی از شناختهشدهترین نمونهها مجموعه تلویزیونی «ساوت پارک» است که در مقطعی توانست یک قسمت حدود ۲۰ دقیقهای را در مدت یک هفته تولید کند؛ روشی که برای پرداخت سریع به موضوعات روز مورد استفاده قرار گرفت.
وی تصریح کرد: با ورود هوش مصنوعی ممکن است در آینده شاهد سرعتهای بیشتری در تولید انیمیشن باشیم، اما کاتاوت همچنان یکی از تکنیکهای کلاسیک انیمیشن است که ظرفیت بالایی برای تولید سریع دارد. این مدرس انیمیشن درباره تحول کاتاوت در سالهای اخیر توضیح داد: کاتاوت در بازارهای جهانی همچنان تکنیکی محبوب است و با روشهای جدید دیجیتال، از شکل خشک و ابتدایی خود فاصله گرفته است. امروزه امکان تا شدن مفاصل، چرخش کاراکتر و حرکتهای پیچیدهتر وجود دارد و این تکنیک با روشهای دیگری که در فضای دیجیتال شکل گرفتهاند تلفیق شده است.
دهستانی با اشاره به سابقه استفاده از این تکنیک در انیمیشن ایران گفت: در ایران نیز از گذشته تا امروز سریالهای متعددی با استفاده از کاتاوت یا تکنیکهای نزدیک به آن تولید شدهاند. «قصه ما مثل شد» و «شکرستان» از جمله نمونههای شناختهشده هستند و «شکرستان» نیز یکی از آثار محبوب و ماندگار تاریخ انیمیشن ایران به شمار میرود.
وی ادامه داد: کاتاوت صرفاً یک تکنیک برای افزایش سرعت تولید نیست و میتواند قابلیتهای هنری و تصویرگری یک اثر را نیز به نمایش بگذارد. در آثار مختلف انیمیشن ایران از ظرفیتهای این تکنیک استفاده شده و در مجموعههای متأخرتری مانند «پهلوانان» نیز میتوان استفاده از قابلیتهای کاتاوت و تکنیکهای مشابه را مشاهده کرد.
دهستانی در پایان گفت: گذراندن یک دوره آموزشی کاتاوت میتواند به هنرجویان کمک کند تا با سرعت بیشتری وارد حرفه انیمیشن شوند. آشنایی با این تکنیک میتواند مسیر ورود به تولید را کوتاهتر کند و فرصت حضور و فعالیت در بازار انیمیشن را برای علاقهمندان فراهم آورد. گفتنی است علاقهمندان به ثبتنام در دوره مقدماتی پویانمایی با محوریت کاتاوت میتوانند به سایت آموزش انجمن سینمای جوانان ایران مراجعه کنند.
بیشتر بخوانید: مردم گالیکش بر تجدید عهد با ولایت تأکید کردند · بهرامنامه: انیمیشن و تکنولوژی در یک صحنه بینظیر
