ایران با گسست از وابستگی به مسیرهای دریایی، فرصت‌های جدیدی برای ترانزیت کالا ایجاد کرده است. تمرکز بر مسیرهای زمینی به‌عنوان یک الزام حیاتی در شرایط کنونی مطرح شده است.
گسست از وابستگی تک‌بعدی به مسیرهای دریایی
بروز اختلال در تجارت دریایی ایران و محدودیت‌های اعمال‌شده در مسیر تنگه هرمز، یک حقیقت کلیدی را بار دیگر برای سیاست‌گذاران نمایان ساخت: اقتصاد ملی نباید به شریان‌های محدود گره بخورد؛ حتی اگر آن شریان یکی از مهم‌ترین و راهبردی‌ترین گذرگاه‌های تجاری در سطح جهان باشد. طبیعتاً این وضعیت چالش‌های ملموسی را برای کشور، به‌ویژه در بخش صادرات نفت و روند تأمین کالاهای اساسی به وجود آورده است. اما فراتر از این مسائل، چنین رویدادی درس بزرگی برای کشور به همراه دارد؛ اینکه باید مسیرهای موازی تجارت را با جدیت دنبال کرد تا هیچ‌گاه اختلال در یک گلوگاه، کل تجارت خارجی کشور را با توقف روبرو نکند.
بیشتر بخوانید: خراسان جنوبی پیشتاز تولید زالوی طبی و آبزی‌پروری نوین
جایگاه ژئوپولیتیک؛ نقطه ثقل ارتباطی شرق و غرب
ایران با بهره‌مندی از مرزهای زمینی مشترک با هفت کشور همسایه، از پتانسیل مطلوبی برای اتصال به کریدورهای کلان جهانی برخوردار است. آنچه در سال‌های قبل شاید گزینه‌ای درجه‌دو در تجارت خارجی قلمداد می‌شد، امروز می‌تواند به خط مقدم جبهه اقتصادی ایران تبدیل شود. نکته قابل تامل‌تر این است که جایگاه ژئوپولیتیکی ایران به عنوان نقطه ثقل شبکه ارتباطی شرق به غرب و شمال به جنوب، این فرصت بی‌نظیر را فراهم کرده که کشور به یک هاب ترانزیتی بدل شود؛ ظرفیتی که متأسفانه تا به امروز به شکلی که باید مورد بهره‌برداری قرار نگرفته است. شاید این تهدید محاصره، بهترین فرصت تاریخی برای پی‌ریزی این تحول بزرگ در اقتصاد ایران باشد.
فعال‌سازی کریدورهای زمینی می‌تواند وابستگی ایران به یک مسیر دریایی آسیب‌پذیر را کاهش داده و عمق راهبردی تجارت کشور را ارتقا بخشد. توسعه این کریدورها در قالب همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه با کشورهای همسایه می‌تواند ایران را بیش از گذشته در متن مبادلات اقتصادی منطقه جای دهد و بستر سرمایه‌گذاری کشورهایی نظیر چین، هند و روسیه در زیرساخت‌های حمل‌ونقل ایران را فراهم کند. این همان دگردیسی است که اقتصاد ایران به آن نیازمند است؛ گذار از اقتصادی که بخش اعظم تجارت آن به یک گلوگاه دریایی وابسته است، به اقتصادی که چندین مسیر موازی و مکمل برای تعامل با بازارهای منطقه‌ای و جهانی در اختیار دارد.
بیشتر بخوانید: حبیب قاسمی: دولت پیش از استیضاح وزرا عملکرد آنها را ارزیابی کند · قیمت سکه و طلا در تاریخ ۱۴ مهر ۱۴۰۵ اعلام شد
