بحران معیشتی در منطقه چانف در جنوب سیستان و بلوچستان به شدت زندگی ساکنان را تحتفشار قرار داده است. نخلهای نیمهجان و زمینهای ترکخورده، نشانی از پیوند بحران اقلیمی و فروپاشی معیشت در این منطقه است. روزگاری نخلستانهای خرما و باغهای مرکبات با کمک قناتهای پرآب، نبض اقتصاد محلی را به حرکت درمیآوردند اما خشکسالیهای پیاپی، آب قناتها را خشک کرد و باغها را نابود کرد.
وضعیت معیشتی و اشتغال در چانف
با نابودی کشاورزی، نیروی کاری که نسلاندرنسل روی این خاک ریشه دوانده بود، به جمعیت کارگران بیحامی و بیکار پیوست. امروز، نزدیک به ۹۰ درصد نیروی کار محلی هیچ درآمد پایداری ندارند و برای گذران حداقلهای زندگی به یارانههای دولتی و کوپنهای کالابرگ وابستهاند. روایتهای ساکنان نشان میدهد که اشتغال غیررسمی و کارگرانی که در هیچ دفتری ثبت نشدهاند، بحران بازار کار در این منطقه را تشدید کرده است.
بیشتر بخوانید: دستگیری ۴ تبعه خارجی در درگیری شرف آباد کرمان
مشاغل پرخطر و آسیبهای اجتماعی
جوانان چانف به دلیل نبود صنایع و کارگاههای تولیدی، در میان سه گزینه ناگزیر قرار دارند؛ روی آوردن به مشاغل پرخطر و غیررسمی مانند سوختبری، گرفتار شدن در دام آسیبهای اجتماعی، یا مهاجرت به مراکز استانها. بسیاری از اهالی میگویند وقتی برای کار به شهرهای دیگر میروند، باید ثابت کنند که کارگر افغان نیستند و در اکثر موارد، کارگران افغان را به نیروی کار ایرانی ترجیح میدهند.
بر اساس گزارشهای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، استان سیستان و بلوچستان با بالاترین نرخ اشتغال غیررسمی در کشور، بیش از ۶۴ تا ۷۰ درصد از نیروی کار خود را در این وضعیت قرار داده است. در روستاهای کوهستانی و شهرستانهای جنوبی، مفاهیم اساسی مانند قرارداد کاری، بیمه تأمین اجتماعی و مرخصی بهندرت وجود دارد. این وضعیت باعث میشود که در صورت بروز حوادث کار، هیچ چتر حمایتی از سوی سازمان تأمین اجتماعی وجود نداشته باشد و سقوط به زیر خط فقر با سرعت افزایش یابد.
نرخ بیکاری رسمی استان سیستان و بلوچستان در سال ۱۴۰۴، ۱۰.۵ درصد اعلام شده است، اما واقعیتهای موجود نشاندهندهی بیکاری گسترده و عدم وجود بنگاههای اقتصادی فعال در مناطق مختلف به ویژه چانف است. آمارها نشان میدهد که نرخ فقر در این استان به مرز ۶۲ درصد رسیده و در برخی شهرستانهای جنوبی به بیش از ۷۰ درصد بالغ میشود.
محرومیتهای زیرساختی و هزینههای گزاف زندگی، تابآوری اجتماعی و اقتصادی مردم این منطقه را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. بحران آب و انرژی باعث شده که ساکنان از شبکه آب لولهکشی و گاز شهری بیبهره باشند. در فصل سرما، گرمایش بسیاری از خانهها به چراغهای نفتی و سوزاندن هیزم وابسته است.
در این شرایط، فقدان شبکه بانکی و چرخه مالی در بخش آهوران و شهر چانف، مشکلات جدی برای دریافت تسهیلات اشتغالزایی و سرمایهگذاری محلی به وجود آورده است. همچنین، تنها یک درمانگاه نیمهفعال در این منطقه وجود دارد که گاه برای هفتهها از حضور پزشک محروم است.
مهاجرت اجباری جوانان به سایر استانها، موج گستردهای از فقر و بیکاری را رقم زده است. کارگران بلوچ در مقصدهای کاری با چالشهای حقوقی و اجتماعی مضاعفی روبهرو میشوند. عدم وجود مدارک هویتی و برچسبزنی ناعادلانه، آنان را به شرایط کاری غیرانسانی و بدون پوشش بیمهای وادار میکند.
بیشتر بخوانید: رئیس سازمان زندانها: شهید مجتبی امیدی الگویی برای نسلهاست · بیانیه نماینده ولی فقیه سیستان و بلوچستان: تروریستها امنیت کشور را هدف قرار دادند
