مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با میانجیگری قطر به تازگی در نیویورک از سر گرفته شده است. این تحرکات در حالی صورت میگیرد که برخی مواضع مثبت درباره تداوم رایزنیها، این تصور را ایجاد کرده است که شاید بار دیگر روزنهای برای کاهش تنش گشوده شده باشد. البته همچنان چالشها و اختلافات زیادی میان دو طرف وجود دارد.
جزئیات مذاکرات
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در توصیف این مذاکرات، آنها را «خوب» عنوان کرد و از برگزاری جلسهای سه ساعته خبر داد. در این جلسه، مذاکراتی پیرامون ایدههای مختلف انجام شد و ترامپ اعلام کرد که دور دیگری از گفتوگوها به زودی انجام خواهد شد. در طرف ایرانی، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، هدف از این تماسها را ابلاغ شروط تهران اعلام کرد که شامل پایان جنگ در همه جبههها، توقف اقدامات نظامی و آزادسازی داراییهای ایران میشود.
بیشتر بخوانید: بقائی: تعامل با طرف آمریکایی از طریق میانجی قطری بود
چالشهای دیپلماتیک و نیاز به تصمیمگیری عملی
با وجود بازگشت کانالهای دیپلماتیک، واقعیتهای موجود نشان میدهد که صرفاً برگزاری یک دیدار مستقیم میان رؤسای جمهوری ایران و آمریکا کافی نخواهد بود. برای تغییر وضعیت کنونی، نیاز به تصمیمهای عملی و متقابل از سوی تهران و واشینگتن احساس میشود. فشارهای اقتصادی و تحریمی از سوی آمریکا، همزمان با تأکید تهران بر خواستههای اساسی خود، نشاندهنده فاصله قابل توجه میان مواضع دو طرف است.
بهویژه که ترامپ بار دیگر اظهاراتی تکراری درباره قرارگرفتن ایران در یک دوراهی میان پذیرش چارچوب مورد نظر واشینگتن یا تداوم فشار و جنگ بیان کرده است. این شرایط، پرسشهایی را درباره اراده متقابل برای عبور از وضعیت موجود به وجود آورده است. در حالی که مذاکرات و دیپلماسی همچنان مهمترین مسیر برای جلوگیری از تشدید تنش به شمار میروند، این مسیر زمانی نتیجه خواهد داد که با اراده سیاسی و اقدامات متقابل همراه باشد.
نقش قطر در میانجیگری
نقش قطر در انتقال پیامها میان ایران و آمریکا در این دور از مذاکرات نیز قابل توجه است. محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، بر ضرورت ایجاد یک «چارچوب امنیتی منطقهای جدید» با حضور ایران تأکید کرده است. در همین حال، گزارشها از مثبت بودن فضای مذاکرات حکایت دارند، هرچند اختلافات اساسی همچنان پابرجا است. دو طرف درباره شروط آغاز مسیر جدید دیپلماتیک مواضع متفاوتی دارند و این موضوع میتواند روند مذاکرات را با مانع مواجه کند.
در نهایت، با توجه به چالشهای موجود و فشارهای داخلی در تهران و واشینگتن، امید به یک گشایش پایدار با احتیاط جدی همراه خواهد بود. بنابراین، برای عبور از بنبست موجود، تصمیمها و مصالحههای دشواری نیاز است که تاکنون نشانههای روشنی از آنها مشاهده نشده است.
بیشتر بخوانید: وحید احمدی: تحریم هوایی آمریکا الزامآور نیست · آرسنیو دومینگز: آمادهایم برای از سرگیری تردد در تنگه هرمز
