جمعیت حریدیها در اسرائیل به سرعت در حال افزایش است و این مسئله تهدیدی جدی برای اقتصاد کشور به شمار میآید. اسرائیل معمولاً به خاطر فناوری پیشرفته، شرکتهای دانشبنیان و نیروی متخصص شناخته میشود اما یک مشکل جمعیتی در حال بزرگشدن وجود دارد.
کاهش مشارکت در بازار کار
حریدیها یکی از گروههای مذهبی یهودیان اسرائیل هستند که خانوادههای پرجمعیتی دارند و زندگی اجتماعی آنها بیشتر حول خانواده، مدارس مذهبی و مطالعه متون دینی شکل میگیرد. در سال ۲۰۲۵، حدود ۱.۴۵ میلیون حریدی در اسرائیل زندگی میکردند که معادل ۱۴ درصد جمعیت کشور است. با این حال، بخش قابل توجهی از پسران حریدی از سنین پایین وارد نظام آموزشی مذهبی میشوند و زمان زیادی را صرف مطالعه دینی میکنند. این موضوع منجر به محدودیت در آموزش دروس عمومی مانند ریاضی و علوم میشود.
بیشتر بخوانید: روز ملی خرما و اهمیت آن در اقتصاد هرمزگان
اقتصاد اسرائیل به نیروی متخصص وابستگی زیادی دارد و برای ادامه فعالیتهای خود در حوزه فناوری، به مهندسین، پزشکان و برنامهنویسان نیاز دارد. اگر جمعیت حریدیها که سریعتر از بقیه رشد میکند، آموزشهای لازم برای ورود به این مشاغل را دریافت نکند، در آینده یک مشکل اقتصادی جدی ایجاد میشود.
پیامدها و چالشهای اجتماعی
مسئله فقط به آموزش محدود نمیشود؛ نرخ اشتغال مردان حریدی در مقایسه با مردان دیگر اسرائیلی، پایینتر است. بسیاری از آنها سالهای طولانی را در یشیوا، یعنی مدارس عالی مذهبی، به مطالعه تماموقت مشغول هستند. در این میان، درآمد زنان حریدی و کمکهای دولتی در تأمین هزینههای زندگی نقش دارد. این در حالی است که بسیاری از اسرائیلیهای غیرحریدی علاوه بر کار کردن، خدمت نظامی نیز انجام میدهند.
با افزایش جمعیت حریدیها و کاهش مشارکت آنها در بازار کار و پرداخت مالیات، سؤال جدیای مطرح میشود: چه اتفاقی برای اقتصاد و بودجه دولت خواهد افتاد؟
این اختلاف پیش از جنگ غزه نیز وجود داشت اما جنگ اوضاع را پیچیدهتر کرد. در ژوئن ۲۰۲۴، دیوان عالی اسرائیل اعلام کرد که دیگر مبنای قانونی برای معافیت گسترده دانشجویان حریدی از خدمت نظامی وجود ندارد. این تصمیم با مقاومت سیاسی و اجتماعی جدی مواجه شد و مسئله حریدیها را به تهدیدی برای اقتصاد اسرائیل تبدیل کرد.
رشد سریع جمعیت حریدیها میتواند به تغییر ساختار اقتصادی و اجتماعی اسرائیل منجر شود. اگر کودکان حریدی که امروز وارد مدرسه میشوند، آموزش لازم برای ورود به بازار کار را دریافت نکنند، اسرائیل با شکاف بیشتری میان نیازهای بازار کار و مهارتهای نیروی انسانی مواجه خواهد شد. این مسئله به مجموعهای از مسائل به هم مرتبط شده است: جمعیت، آموزش، اشتغال، مالیات و خدمت نظامی.
چالش اصلی اسرائیل این است که چگونه میتواند رشد سریع جمعیت حریدیها را با نیازهای اقتصادی و اجتماعی آینده کشور هماهنگ کند. این امر به نظر کار دشواری میرسد.
بیشتر بخوانید: مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی قم: فناوری موتور ارتقای رقابتپذیری صنایع کوچک · رستاخیز: ضرورت عدالت آموزشی برای مناطق دورافتاده




