حسین شبانی: آسبادهای نهبندان هنوز در پرونده ثبت جهانی قرار ندارند

حسین شبانی، مدیر پایگاه آسبادهای ایران، آسبادها را از مهم‌ترین سازه‌های سنتی خشت و گلی ایران دانست و اظهار داشت: آسبادها نمونه‌ای از نخستین کارخانه‌های تولیدی به معنای واقعی هستند. کارکرد این سازه‌ها محدود به آسیاب کردن گندم نمی‌شود و آثار اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای پیرامون خود ایجاد می‌کنند.

ویژگی‌های آسبادها

شبانی به ویژگی‌های منحصر به فرد آسبادها اشاره کرد و گفت: این سازه‌ها هم باد را در اختیار گرفته‌اند و هم از معماری خشت و گل نهایت استفاده را کرده‌اند. در ساختار آسبادها، دانش مکانیک و هیدرولیک نیز به کار رفته که آن‌ها را به یکی از نمونه‌های مهم دانش بومی و معماری سنتی شرق ایران تبدیل کرده است.

بیشتر بخوانید: فراخوان جشنواره ملی هنری «نسل امید» در کرمانشاه منتشر شد

نقش آسبادها در اقتصاد و کشاورزی

مدیر پایگاه میراث فرهنگی آسبادهای ایران افزود: فعالیت آسبادها موجب تقویت کشاورزی، رونق تجارت و شکل‌گیری مشاغل مختلف در منطقه شده است. صنایعی همچون تراش سنگ، هنر حجاری و فعالیت‌های مرتبط با تولید و فرآوری غلات از جمله اثرات این سازه‌ها هستند.

شبانی ادامه داد: نهبندان نمونه روشنی از شبکه تولیدی آسبادها در ایران است. در گذشته، بیش از ۷۵ آسباد در این منطقه همزمان فعالیت می‌کردند و هر آسباد قدرتی معادل ۷۵ اسب بخار داشت و روزانه حدود یک تن گندم آرد می‌کرد.

به گفته این کارشناس میراث فرهنگی، قرار گرفتن نهبندان در حاشیه سیستان اهمیت این صنعت سنتی را دوچندان کرده است. سیستان در گذشته یکی از مهم‌ترین مناطق تولید غله کشور محسوب می‌شد و بخشی از این غلات برای تبدیل شدن به آرد به نهبندان می‌رسید.

شبانی همچنین به تاریخ شفاهی و اسناد موجود اشاره کرد و گفت: تجارت گندم و آرد یکی از مشاغل مهم مردم نهبندان بوده است. محصول این منطقه از یک سو به شهداد، کرمان و مناطق مرکزی ایران و از سوی دیگر به بخشی از شمال خراسان تاریخی از جمله بخارا، مرو و سمرقند منتقل می‌شد.

مدیر پایگاه آسبادهای ایران در پایان اعلام کرد: آسبادهای نهبندان هنوز در پرونده ثبت جهانی قرار نگرفته‌اند، اما قرار است با مرمت و راه‌اندازی بخشی از آنها زمینه اضافه شدن این سازه‌ها فراهم شود. امیدواریم ۲۵ آسباد، به ویژه آسبادهایی که در بافت شهری قرار گرفته‌اند با مشارکت اداره مسکن و شهرسازی احیا شوند.

بیشتر بخوانید: شوخی جناب خان با هدیه تهرانی در جشن خانه سینما · فرماندار سبزوار: تخریب بنای تاریخی پادگان روس‌ها باید پیگرد قانونی داشته باشد