حملات مستمر به رئیسجمهور در شرایط جنگ و محاصره به متغیری اثرگذار بر تابآوری ملی و اقتصاد تبدیل شده است. در این شرایط، نقد و تخریب بهطور جدی بر روی تصمیمات اقتصادی و سیاسی تأثیر میگذارد و موجب میشود که دولت در اتخاذ تصمیمات فوری دچار چالشهای جدی شود.
چالشهای اقتصادی در دوران جنگ
در جنگهای امروز، میدان فقط خط مقدم نیست؛ زنجیره تأمین، افکار عمومی و روایتها نیز میداناند. محدودسازی دریایی، مستقیماً هزینه حملونقل را بالا میبرد و دسترسی به کالاهای اساسی و نهادههای تولید را دشوارتر میکند. تنش در مرزهای زمینی، مسیرهای جایگزین را پرهزینهتر و کندتر میسازد. تحریم هواپیمایی هم تجارت و هم دیپلماسی را محدود میکند.
بیشتر بخوانید: آغاز سال تحصیلی و دغدغه والدین درباره سرویس مدارس
در چنین آرایشی، دولت ناچار است تصمیمهایی فوری بگیرد: اولویتبندی واردات، مدیریت ذخایر، کنترل شوکهای قیمتی و بازچینی مسیرهای ترانزیت. طبیعی است که این تصمیمها هم هزینه دارد و هم مخالف. رئیسجمهور بهعنوان نماد اداره کشور، در معرض فشار ترکیبی قرار دارد و به هدفی جذاب برای تخریبگران داخلی و طراحان بیرونی تبدیل میشود.
انگیزههای حملات و تأثیرات آن
چرا برخی بیوقفه حمله میکنند، بیآنکه شرایط را لحاظ کنند؟ پاسخ واحد ندارد، اما چند انگیزه پرتکرار قابل مشاهده است: رقابت برای تضعیف دولت و کسب دستاورد سیاسی، تلاش برای انتقال هزینههای گذشته به دولت فعلی و منافع اقتصادی گروههایی که از آشفتگی بازار و چندنرخی شدن رانت تغذیه میکنند. در شرایط جنگی، هر پیام داخلی به داده تبدیل میشود و بیرون کشور بهدقت میسنجد که آیا در داخل انسجام وجود دارد یا فرسایش.
تخریب و بیاعتمادی داخلی میتواند به طرف مقابل این انگیزه را بدهد که فشار را ادامه دهد. در این وضعیت، نقد باید با قاعده و هدفمند انجام شود. نقدی که مسئله را دقیق تعریف میکند و بر داده و واقعیت تکیه دارد، میتواند به حل مشکل کمک کند، در حالی که حملههای غیرمستند فقط به تضعیف توان ملی میانجامد.
رئیسجمهور باید روایت رسمی دقیقی از شرایط و برنامهها ارائه دهد و از سیاهنمایی و انکار پرهیز کند. ایجاد یک ستاد واحد تابآوری اقتصادی با اختیارات روشن ضروری است تا مدیریت زنجیره تأمین کالاهای حیاتی و اولویتبندی واردات بهصورت منسجمتر انجام شود. دیپلماسی منطقهای و همسایگی باید فعالتر از همیشه باشد تا گلوگاههای ترانزیتی باز شود و فشارها کاهش یابد.
در نهایت، عدالت در توزیع فشار حیاتی است. هیچ چیز به اندازه احساس تبعیض سرمایه اجتماعی را در بحران نابود نمیکند. دولت باید منتقد مسئول را از تخریبگر جدا کند و با گفتوگو و انتشار داده، به عملیات روانی پاسخ دهد. امروز کشور بیش از هر چیز به همدلی و اتحاد نیاز دارد؛ اما این اتحاد نباید به معنای یکدستی تصنعی باشد.
بیشتر بخوانید: مردم بندرترکمن در دویستوسومین شب تجمعات خود حاضر شدند · ترامپ مصوبه تحریمهای روسیه را امضا کرد و تحریمها علیه ایران تمدید شد
