داریوش مختاری در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی، با اشاره به چالش توسعه شهرسازی و ساخت مسکن برای منابع آبی اظهار داشت: تداوم استراتژی توسعه به هر قیمت، نظام برنامه‌ریزی شهری کشور را درگیر یک گردابی کرده که بدون در نظر گرفتن تاب‌آوری منابع آبی، تنها منجر به افزایش پساب و آلودگی می‌شود.
چالش‌های ناشی از بارگذاری جمعیت جدید
وی افزود: بارگذاری جمعیت جدید بدون رعایت ظرفیت منابع آب، شهرها را به سمت استقراض آب از حوزه‌های دیگر کشانده، در حالی که در بخش کشاورزی امکان توقف و تغییر الگوی کشت وجود دارد. مختاری با بیان اینکه کسری آب در نقاط مسکونی به یک کابوس امنیتی و پدافندی تبدیل شده است، گفت: ما در حوزه توسعه شهری و در نتیجه افزایش تولید پسماند و پساب در یک گرداب قرار گرفته‌ایم که بیشتر در آن فرو می‌رویم بدون اینکه متوقف شود در حالی که مرکز ثقل آن مدیریت منابع آب است.
بیشتر بخوانید: حشمت‌الله فلاحت‌پیشه: ترامپ برای جلوگیری از حملات ایران اعلام عدم حمله کرد
مدیریت منابع آب و پیامدهای توسعه ناپایدار
وی تصریح کرد: مدیریت شهری و روستایی وجه مدیریت آب دارند اگر توسعه شهری و روستایی بدرستی مدیریت شود، درواقع جلوی آلودگی بیشتر آب و خاک را گرفته‌ایم. مختاری با تاکید بر لزوم تغییر در نظام برنامه‌ریزی در حوزه استقرار جمعیت در مراکز شهری و روستایی درباره تاثیر تداوم این وضعیت بر منابع آب زیرزمینی گفت: در شهری مانند تهران به طور متوسط حدود ۳۰ درصد تامین آب به منابع زیرزمینی وابسته است و این در حالی است که شهر همچنان در حال توسعه بوده و پیامد آن برداشت بیشتر از این منابع و درواقع گسترش فرونشست است.
وی با یادآوری اینکه با تداوم شهرسازی ناپایدار، منجر به گسترش فرونشست زمین شده‌ایم، تاکید کرد: اگر آب مبنای اصلی هر پروژه توسعه قرار نگیرد، هزینه‌های ناشی از انتقال آب بین‌حوزه‌ای و بازچرخانی‌های پرهزینه، به قیمت از دست رفتن سرمایه‌های ملی تمام خواهد شد. مختاری با بیان اینکه مشکل زمانی آغاز شد که در دهه ۴۰ و ۵۰ طرح‌های جامع شهری در دستور شورای عالی شهرسازی قرار گرفت، گفت: برای هر گونه توسعه‌ای ابتدا باید حجم منابع آب مدنظر قرار گیرد اما این مهم همواره مغفول مانده است.
این کارشناس حوزه آب تصریح کرد: در حال حاضر در کشور ۹۰ میلیارد متر مکعب آب تجدیدشونده داریم و مصرف آب شرب و بهداشت شهری و روستایی حدود ۶ درصد به مصرف می‌رسد، یعنی ۹۰ درصد در بخش کشاورزی و ۳ درصد نیز در صنعت استفاده می‌شود. اگرچه ۶ درصد برای مصارف شهری و روستایی در مقایسه با کشاورزی رقم بالایی نیست اما تعریف پروژه‌های شهری بدون توجه به منابع آب درواقع بازگشت‌ناپذیر است.
مختاری ادامه داد: در حوزه کشاورزی چاه آب خشک شود، کشاورزی در آن منطقه متوقف می‌شود و با استفاده از تکنیک واردات آب مجازی یعنی تامین نیاز محصولات از دیگر نقاط مسئله را حل و فصل کنیم اما در مورد شهرها اگر در تامین آب دچار کسری شویم ناچار به انتقال از دیگر حوزه‌ها می‌شویم که این خود محل ایجاد چالش جدید خواهد بود.
وی با بیان اینکه در شرایط دشوار امکان چاره‌اندیشی در حوزه کشاورزی وجود دارد، اما در نقاط مسکونی ناچار به مراجعه به نقاط دورتر برای قرض آب هستیم همان اتفاقی که در تهران رخ داده است و یا مشکلاتی که در اصفهان و یزد و چهارمحال شاهدیم. مختاری یادآور شد: چنانچه در یک منطقه روستایی مشکل تامین آب داشته باشیم، راه حل نهایی مهاجرت است، اما در مورد شهرها این روند درواقع یک کابوس بزرگ است و درواقع نباید اتفاق بیفتد.
وی گفت: تامین آب شهری که بی‌روی گسترش یافته ناچار به انتخاب گزینه‌های گران‌تر و دورتر از جمله بازچرخانی و انتقال از دیگر حوزه‌ها هستیم. بنابراین هرقدر شهرها را توسعه ندهیم بار امنیت روانی بالاتر و به لحاظ پدافند غیرعامل منطقی‌تر است.
این کارشناس حوزه آب با بیان اینکه با گسترش شهرها دامنه خطر را هر لحظه بزرگ‌تر می‌کنیم، گفت: اکنون به جایی رسیدیم که حفر چاه برای تامین نیاز شهری افزایش یافته و این نیز رمقی برای آب زیرزمینی باقی نگذاشته است. وی خاطرنشان کرد: در این شرایط راهکار اینکه نظام فنی و مهندسی پروژه‌های عمرانی شهری باید اجرا شود تا از دام توسعه شهری بی‌رویه و تجمیع مخاطرات در یک نقطه جغرافیایی رهایی پیدا کنیم و در نتیجه، از گسترش مشکل کمبود منابع آب جلوگیری کنیم.
بیشتر بخوانید: روزنامه‌های صبح امروز ۱۶ مهر ۱۴۰۵ به تحلیل رخدادهای اجتماعی پرداختند · توسعه کشت گیاهان دارویی در اصفهان به هزار هکتار رسید
