دریاچه گهر با شماره ۲۶۰۱ به عنوان بیست‌وهشتمین سایت ایران در فهرست جهانی کنوانسیون رامسر ثبت شده است. این اتفاق که برای لرستان یک افتخار محیط‌زیستی مهم به شمار می‌رود، هم‌زمان یک پرسش جدی را برای مسئولان مطرح می‌کند: آیا سازوکار حفاظت از این دریاچه به اندازه نامش جهانی شده است؟
ویژگی‌های اکولوژیک گهر
گهر را نمی‌توان فقط با واژه «دریاچه» توضیح داد. این پهنه آبی در دل منطقه حفاظت‌شده اشترانکوه، بخشی از تصویری بزرگ‌تر از طبیعت لرستان است که کوهستان، آب، پوشش گیاهی و زیستگاه‌های طبیعی را در کنار هم قرار داده است. دریاچه گهر در ارتفاع حدود ۲ هزار و ۳۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد و از دو پهنه «گهر بزرگ» و «گهر کوچک» تشکیل شده است.
بیشتر بخوانید: برف پاییزی برای نخستین بار بر قله دماوند نشست
گهر بزرگ با وسعت حدود ۱۰۰ هکتار و عمق‌های متفاوت، به عنوان یک اکوسیستم حساس شناخته می‌شود. این دریاچه زیستگاه صدها گونه گیاهی و جانوری است که از جمله آنها می‌توان به قزل‌آلا، لاک‌پشت، قوچ و میش اشاره کرد. همچنین وجود پوشش گیاهی متنوع در اطراف دریاچه، به تنوع زیستی این منطقه می‌افزاید.
چالش‌های حفاظت از گهر
ثبت جهانی گهر به دلیل ویژگی‌های اکولوژیک آن انجام شده است. اما این ثبت به خودی خود نمی‌تواند فشار گردشگری را کاهش دهد یا ظرفیت آبی دریاچه را افزایش دهد. این ثبت، بیشتر از آنکه پایان یک مسیر باشد، می‌تواند شروع مرحله‌ای جدی‌تر باشد که در آن باید میان حفاظت و بهره‌برداری تعادل برقرار شود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان، کامران فرمان‌پور، به اهمیت این ثبت اشاره کرده و اظهار داشته است که این اتفاق می‌تواند زمینه تقویت حفاظت از اکوسیستم گهر، توسعه گردشگری مسئولانه و جذب همکاری‌های تخصصی را فراهم کند. اما موفقیت واقعی ثبت گهر زمانی قابل لمس خواهد بود که آثار آن در مدیریت منطقه دیده شود.
حالا گهر تنها یک مقصد گردشگری برای لرستان نیست و عنوان جهانی بر شناسنامه آن نشسته است. با این حال، برای حفاظت از این زیست‌بوم ارزشمند، نیاز به برنامه‌ریزی و مدیریت دقیق‌تری احساس می‌شود. این موضوع به ویژه در شرایطی که فشارهای انسانی بر این دریاچه رو به افزایش است، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
بیشتر بخوانید: بارش اولین برف پاییزی بر اشترانکوه لرستان · گاوغوک هندی در فصل جفت‌گیری شبیه بدنسازها می‌شود
