لینوس چن-پلاتکین، دانشآموز ۱۸ ساله اهل فیلادلفیا، با استفاده از تحلیلهای آماری و محاسباتی، شواهدی تازه از ویژگیهای منحصر به فرد موسیقی ولفگانگ آمادئوس موتسارت ارائه کرده است. این پژوهش نشان میدهد که ملودیهای موتسارت در مقیاس نتبهنت، به طور قابل توجهی الگوهای انتظار شنونده را ایجاد و سپس برهم میزنند، ویژگیای که آثار او را متمایز میکند.
پیشینه پژوهش
موسیقیشناسان قرنهاست که در جستوجوی پاسخی برای این پرسش هستند که چه چیزی آثار یک آهنگساز را از دیگران متمایز میکند و چرا موسیقی موتسارت پس از سالها همچنان تازگی خود را حفظ میکند. سوال اصلی این است که آیا میتوان ثابت کرد که موتسارت از نظر قابلاندازهگیری، آهنگساز «بهتری» از دیگران بوده است؟
بیشتر بخوانید: حجتالاسلام والمسلمین حدائق: امروز مهمترین رکن دین، ولایت است
یافتههای پژوهش
چن-پلاتکین در این پژوهش ۶۰۰ موومان از سوناتهای پیانو و کوارتتهای زهی موتسارت و دیگر آهنگسازان بزرگ هم عصرش مانند هایدن، بتهوون و شوبرت را با نرمافزاری که خودش طراحی کرده بود، بررسی کرد. دادههای بهدستآمده نشان میدهند که ملودیهای موتسارت «حافظه» کوتاهتری نسبت به آثار دیگر آهنگسازان دارند. این بدان معناست که مسیر حرکت ملودیها کمتر قابل پیشبینی است و موتسارت به طور مداوم الگوهای انتظاری را ایجاد و سپس برهم میزند.
برای مثال، در کوارتت میبمل ماژور، کِی ۴۲۸، ایده آغازین از نت سوم شروع به فاصله گرفتن از محدوده انتظار میکند و در کوارتت دیسونانس، کِی ۴۶۵، مقدمهای ارائه میشود که زنجیرهای از حرکات ملودیک و هارمونیک غافلگیرکننده را شامل میشود.
چالشها و محدودیتها
چن-پلاتکین در تحلیلهای خود محتاط است و میداند که نتایج او به نوعی نتیجهگیریهایی از پیش مطرحشده را تقویت میکند. او تأکید میکند که موسیقی موتسارت در حرکت از نت به نت و از عبارت به عبارت، غنی و شگفتانگیز است، اما او در جستوجوی ساختارهای تازه یا غیرقابلپیشبینی در گستره یک موومان کامل کمتر موفق بوده است. احتمالاً اگر او به بررسی غیرقابلپیشبینی بودن در سراسر قطعات میپرداخت، نتایج متفاوتی به دست میآورد.
پیامدهای پژوهش
چن-پلاتکین همچنین اشاره میکند که ریاضیات هرگز نباید جایگزین موسیقیشناسی شود. او بر این باور است که تحلیلهای آماری میتوانند به شناسایی الگوهای زیربنایی خلاقیت انسانی کمک کنند. این پژوهش ممکن است دریچهای تازه به درک ما از موسیقی موتسارت و آثار دیگر آهنگسازان بزرگ بگشاید و به پژوهشگران کمک کند تا بهتر بفهمند که چگونه موسیقی میتواند تجربه شنیداری را شکل دهد.
چن-پلاتکین اکنون به دانشگاه میرود و قصد دارد تحلیل محاسباتی آثار جفری چاسر را آغاز کند. او میگوید که همچنان به تلاش برای اجرای سوناتهای موتسارت ادامه خواهد داد و با وجود چالشها، به عشق خود به موسیقی وفادار خواهد ماند.
بیشتر بخوانید: پدیدآورندگان فیلم و سریال از استفاده از سیگار پرهیز کنند · اهدای نشان درجه یک هنری به علیرضا داوودنژاد در روز سینما
