رحمتالله دریجانی جنگ را میتوان با تعداد موشکها، اهداف منهدمشده و نفتکشهای متوقفشده اندازه گرفت، اما سرنوشت کشورها با آنچه پس از خاموششدن آتش برایشان باقی میماند سنجیده میشود. او در سخنان خود تأکید کرد که قدرت نظامی میتواند محاسبه دشمن را تغییر دهد، اما پیروزی سیاسی زمانی معنا پیدا میکند که قدرت میدان به امنیت پایدار و زندگی قابل تحملتر برای مردم تبدیل شود.
تحولات نیویورک و مذاکرات ایران و آمریکا
دریجانی اشاره کرد که ایران اکنون در یک نقطه حساس قرار دارد؛ نه پایان جنگ و نه آستانه صلح، بلکه لحظهای که باید ارزش اهرمهای ایجادشده در میدان را با هزینه حفظ آنها مقایسه کرد. او افزود که تحولات نیویورک نشان میدهد آمریکا و ایران، با وجود فاصله جدی در شروط پایان جنگ، درباره ترتیبات مرحلهای گفتوگو کردهاند که یکی از محورهای آن، بازگشایی تنگه هرمز در برابر کاهش یا رفع بخشی از محاصره آمریکاست. این موضوع نشان میدهد که آزادی کشتیرانی در هرمز به موضوع مذاکره میان تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
بیشتر بخوانید: تحول گفتمان مسعود پزشکیان در سازمان ملل
ارزش اهرمهای نظامی و اقتصادی
دریجانی تصریح کرد که داشتن اهرم با رسیدن به هدف یکی نیست و ارزش آن زمانی مشخص میشود که معلوم شود در برابرش چه امتیازی میتوان گرفت. او همچنین به سخنان مسعود پزشکیان در مجمع عمومی سازمان ملل اشاره کرد و گفت که پیامهای او نشان میدهد ایران در برابر تهدید تسلیم نمیشود و در عین حال درِ دیپلماسی را نمیبندد. او افزود که میدان هنوز فعال است و تهدید باقی است، اما مذاکره نیز هنوز به توافق نرسیده است.
دریجانی خاطرنشان کرد که پرسش اصلی دیگر «جنگ یا مذاکره؟» نیست، بلکه این است که یک کشور چگونه میتواند قدرتی را که در میدان ساخته، پیش از آنکه هزینه نگهداریاش از ارزش سیاسی آن بیشتر شود، به دستاورد تبدیل کند. او در ادامه به قدرت آمریکا پرداخت و گفت که این قدرت فقط ناو، بمبافکن و موشک نیست، بلکه شامل دلار، شبکه بانکی و تحریمهای ثانویه نیز میشود.
دریجانی افزود که تحریمهای اخیر علیه صنعت هوایی ایران و فشار بر زیرساخت داراییهای دیجیتال نمونهای از همین الگو است. او همچنین به وضعیت بازار انرژی اشاره کرد و گفت که افزایش قیمت نفت روسیه و تغییر مسیر خرید پالایشگاههای چین و هند نشان میدهد که اختلال در هرمز میتواند محاسبات اقتصادهای بزرگ را تغییر دهد.
چالشهای داخلی و ضرورت مذاکره مؤثر
دریجانی به چالشهای داخلی اقتصاد ایران نیز اشاره کرد و گفت که اقتصاد ایران پیش از جنگ زیر فشار تورم، تحریم و مشکلات ساختاری قرار داشت و جنگ و محاصره این ضعفها را تشدید کرده است. او بر این نکته تأکید کرد که مردم معمولاً آخرین کسانی هستند که درباره آغاز جنگ تصمیم میگیرند، اما اولین کسانیاند که صورتحساب طولانیشدن آن را میپردازند.
در نهایت، دریجانی به این نکته پرداخت که «مذاکره از موضع قدرت» باید دقیق تعریف شود و معیار آن صرفاً نشستن طرف مقابل پشت میز نیست. او خواستار تبدیل اهرمهای نظامی و منطقهای به دستاوردهایی قابل اندازهگیری شد و گفت که در غیر این صورت، قدرت اهرمها به هزینه قدرت تبدیل خواهد شد.
بیشتر بخوانید: مهدی خراشادیزاده: ورود به دانشگاه بدون سابقه تحصیلی ممکن است · جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران معادلات امنیتی خلیج فارس را تغییر داد
