رهبر معظم انقلاب در پیامی اخیرشان با اشاره به جایگاه جمهوری اسلامی در معادلات قدرت جهانی تأکید کردند که «امروز کسانی ما را ابرقدرت چهارم دنیا می‌دانند» و افزودند که بر اساس «محاسبات الهی»، کشوری که خود را متعلق به عترت طاهره(ع) می‌داند و برای اقامه حق هراسی ندارد، «قدرت اول جهان» است.
قدرت ایران در یک نگاه
این گزاره را نمی‌توان صرفاً یک رتبه‌بندی نظامی یا اقتصادی دانست؛ بلکه در منظومه فکری جمهوری اسلامی، قدرت ایران حاصل برهم‌نهی توان دفاعی، استقلال سیاسی، تجربه چهار دهه مواجهه با فشار خارجی، ظرفیت اجتماعی و سرمایه معنوی جامعه است. مؤلفه‌هایی که به‌ویژه در جنگ‌های اخیر، بیش از گذشته در کانون توجه تحلیلگران قرار گرفته‌اند.
بیشتر بخوانید: نوه شارل دوگل: جوانان فرانسه به سیاستمداران اعتماد ندارند
تعاریف جدید قدرت ملی
در ادبیات روابط بین‌الملل، قدرت معمولاً با شاخص‌هایی مانند اندازه اقتصاد، بودجه نظامی، جمعیت و توان فناوری سنجیده می‌شود. اما گزاره رهبر انقلاب اساساً از چارچوب همین تعریف فراتر می‌رود. در این نگاه، قدرت یک کشور فقط در تعداد تجهیزات نظامی یا حجم تولید ناخالص داخلی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه توان یک ملت برای حفظ استقلال و دفاع از منافع ملی نیز بخشی از قدرت ملی است.
تعبیر «ابرقدرت چهارم» در این پیام، پیش از آنکه یک رتبه‌بندی رسمی در نظام بین‌الملل باشد، توصیفی از افزایش وزن راهبردی ایران است. حتی رسانه‌های معاند و محالف جمهوری اسلامی نیز ناچار شده‌اند این گزاره را به موضوع تحلیل تبدیل کنند. به‌عنوان مثال، یکی از رسانه‌ها به بررسی جایگاه ایران در معادلات قدرت پرداخت و به این نکته اشاره کرد که این جایگاه بر اساس چه شاخص‌هایی تعریف شده است.
برای فهم چرایی تأکید بر قدرت ایران، باید مسیر طی‌شده از پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون را در نظر گرفت. جمهوری اسلامی از نخستین سال‌های حیات خود با مجموعه‌ای کم‌سابقه از فشارهای خارجی مواجه بوده است. این فشارها شامل جنگ تحمیلی، تحریم‌های اقتصادی و تلاش برای ایجاد انزوای منطقه‌ای بوده‌اند.
در این شرایط، جمهوری اسلامی تلاش کرده ظرفیت‌های بومی خود را توسعه دهد. جنگ‌های اخیر نیز نشان‌دهنده توان دفاعی و ساختار فرماندهی ایران تحت فشار نظامی بوده و اهمیت تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی قدرت ایران در معادلات جهانی تأکید شده است.
بیشتر بخوانید: سردار علی فدوی: کنترل تنگه هرمز به طور کامل در دست ایران است · دونالد ترامپ: جنگ فرسایشی علیه ایران بزودی پایان می‌یابد
