در دنیای امروز که گیاهان دارویی به یکی از بزرگترین بازارهای پولساز تبدیل شدهاند، سهم ایران از این بازار به طرز حیرتانگیزی کمتر از ۰.۰۵ درصد است. رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآوردههای غذایی در یک نشست خبری، از گردش مالی ۱۲۰ میلیارد دلاری گیاهان دارویی در سال ۲۰۲۳ خبر داد و به پیامدهای نگرانکننده این آمار برای کشور اشاره کرد.
چرا سهم ایران اینقدر پایین است؟
با وجود اینکه ایران یکی از کشورهایی است که دارای تنوع گیاهی بسیار زیادی است و در این زمینه از ظرفیتهای بالقوهای برخوردار میباشد، اما به دلایل مختلف از جمله عدم حمایتهای کافی، نبود زیرساختهای لازم و پایین بودن کیفیت فرآوری، نتوانسته به موقعیت مناسبی در بازار جهانی دست یابد. این موضوع به ویژه در شرایطی که بسیاری از کشورها به دنبال بهرهبرداری از گیاهان دارویی برای تولید محصولات جدید و درمان بیماریها هستند، نگرانکننده است.
چالشهای موجود در مسیر رشد
رئیس اتحادیه گیاهان دارویی با بیان این که ایران باید به سمت تولید محصولات با کیفیت بالا و صادرات آنها حرکت کند، گفت: "متأسفانه عدم توجه به این حوزه و عدم سرمایهگذاری مناسب، باعث شده که ایران نتواند از ظرفیتهای خود بهرهبرداری کند. در حالی که کشورهای دیگر از این بازار به نحو احسن استفاده میکنند."
این مقام مسئول همچنین به آمارهای جهانی اشاره کرد و گفت: "بسیاری از کشورها با توجه به پتانسیلهای خود، به سرعت در حال رشد در این بازار هستند و ما باید از این روند عقب نمانیم. اگر ما به این مسئله توجه نکنیم، نهتنها از بازار جهانی حذف خواهیم شد بلکه به مشکلات اقتصادی بیشتری نیز دچار خواهیم شد."
راهکارهای پیشنهادی برای بهبود وضعیت
برای بهبود وضعیت فعلی، لازم است که دولت و بخش خصوصی همکاری بیشتری در زمینه تحقیق و توسعه در این حوزه داشته باشند. همچنین ایجاد زیرساختهای لازم، آموزش کشاورزان و تولیدکنندگان و ایجاد برندهای معتبر میتواند به رونق این بازار کمک کند. رئیس اتحادیه گیاهان دارویی معتقد است که با برنامهریزی صحیح و همکاری همهجانبه، ایران میتواند به یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی گیاهان دارویی تبدیل شود.
در نهایت، باید به این نکته توجه داشت که بازار جهانی گیاهان دارویی نهتنها یک فرصت بزرگ برای اقتصاد کشور است، بلکه میتواند به بهبود سلامت جامعه و ارتقاء کیفیت زندگی مردم نیز کمک کند. بنابراین، زمان آن رسیده که ایران به این مسئله توجه جدی کند و از پتانسیلهای خود بهرهبرداری نماید.
