عربستان نشست وزرای خارجه کشورهای ساحلی خلیج فارس که قرار بود به بررسی طرح عمان برای بازگشایی تنگه هرمز بپردازد، به تعویق انداخت. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که ایران و عمان پس از هفتهها مذاکره به توافقی درباره تأمین و تنظیم مسیرهای دریانوردی دست یافته بودند.
تحولات امنیتی و سیاسی در خلیج فارس
این نشست که قرار بود روز دوشنبه برگزار شود، به عنوان یک فرصت برای تقویت همکاریهای منطقهای و مدیریت بحرانهای امنیتی تلقی میشد. با این حال، محمد علی بک، مدیرکل خلیج فارس وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد که تعویق این نشست به درخواست برخی کشورهای منطقه و با تصمیم مشترک ایران و عمان صورت گرفته است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز تصریح کرد که عربستان درخواست کرده است تا این نشست فعلاً برگزار نشود.
بیشتر بخوانید: نظارت بر شهریه مدارس غیردولتی در استان ایلام تشدید میشود
تعویق این نشست در شرایطی صورت میگیرد که طرح مورد بحث، حاصل هفتهها تلاش دیپلماتیک میان تهران و مسقط بوده و میتوانست نشانهای از تلاش کشورهای منطقه برای ایفای نقشی مستقلتر در مدیریت بحرانهای پیرامونی باشد. تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین آبراههای جهان در ماههای اخیر به کانون مناقشات امنیتی تبدیل شده است.
نگرانیهای عربستان از حضور ایران
عربستان احساس میکند که تهران از موقعیت و ابتکار عمل بیشتری برخوردار شده و این ادراک میتواند حساسیت ریاض نسبت به هر ابتکار منطقهای با محوریت ایران را افزایش دهد. در عین حال، تحولات یمن و حملات به زیرساختهای نفتی این کشور نیز بر محاسبات امنیتی و سیاسی ریاض تأثیر گذاشته است.
همچنین، در زمینه پرونده هستهای ایران، تلاشهای اخیر آمریکا برای ممانعت از حضور محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز به نگرانیهای عربستان افزوده است. این اقدامات نشاندهنده تمایل واشینگتن برای انتقال کانون گفتوگوها از مسئله هرمز به پرونده هستهای ایران است.
پیشبینی آینده نشست و دیپلماسی منطقهای
در حالی که مذاکرات بین تهران و مسقط به مراحل حساسی رسیده، کشورهای منطقه بهویژه عربستان و آمریکا ظاهراً تمایل دارند تا از شکلگیری هرگونه ابتکار عمل منطقهای که ایران در آن نقش فعال دارد، جلوگیری کنند. این نگرانیها در حالی مطرح میشود که برخی منابع از تلاش عمان برای تدوین چارچوبی حقوقی برای بازگشایی تنگه هرمز خبر میدهند.
با توجه به پیچیدگیهای سیاسی و امنیتی موجود، به نظر میرسد تا زمانی که موازنه سیاسی و امنیتی به نفع عربستان و آمریکا تغییر نکند، این کشورها از هر گونه ابتکار عمل ایران در منطقه جلوگیری خواهند کرد. به همین دلیل، آینده نشستها و رایزنیهای دیپلماتیک در این زمینه همچنان مبهم باقی مانده است.
بیشتر بخوانید: سرلشکر محسن رضایی: تا تحقق شروط ایران، مذاکرهای در کار نخواهد بود · وال استریت ژورنال: اوضاع جنگ علیه ایران بحرانی است
