برداشت بیرویه گیاهان دارویی در ایران به موضوعی نگرانکننده تبدیل شده است. در حال حاضر، ۳۰ گونه از این گیاهان که از دیرباز در طبیعت کشور شناخته شدهاند، در معرض خطر انقراض قرار دارند. این وضعیت نه تنها تهدیدی برای تنوع زیستی کشور محسوب میشود، بلکه میتواند اثرات منفی بر محیط زیست و جوامع محلی نیز داشته باشد.
پیامدهای انقراض گیاهان دارویی
مریم مکیزاده، مدیر گروه اکولوژی گیاهان دارویی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، به این موضوع اشاره میکند که حذف این گیاهان از طبیعت میتواند به تشدید پدیدههای طبیعی نظیر سیلاب و گرد و غبار منجر شود. گیاهان دارویی به عنوان منابع باارزش برای درمانهای سنتی و مدرن شناخته میشوند و انقراض آنها میتواند به کاهش تنوع درمانی و افزایش مشکلات بهداشتی در جامعه منجر شود.
راهکارهای پیشنهادی برای احیا
مکیزاده تأکید میکند که احیا و کشت پایدار این گیاهان، تنها راهکار مؤثر برای مقابله با این بحران است. او بر این باور است که با اجرای برنامههای کشت پایدار و حفاظت از منابع طبیعی، نه تنها میتوان از انقراض این گیاهان جلوگیری کرد، بلکه این امر میتواند به توسعه اقتصادی جوامع محلی نیز کمک کند. توسعه گردشگری مرتبط با گیاهان دارویی و ایجاد مشاغل جدید، از جمله مزایای این رویکرد خواهد بود.
در شرایطی که منابع طبیعی تحت فشار قرار دارند، توجه به حفاظت از گیاهان دارویی و استفاده پایدار از آنها نه تنها یک ضرورت، بلکه یک فرصت برای بهبود کیفیت زندگی و حفظ محیط زیست است. آیا امروز زمان آن نرسیده تا به این موضوع با جدیت بیشتری پرداخته شود؟
