پژوهش دانشگاه بولونیا نشان میدهد که سطوح سخت و ساختهشده در شهرها بهعنوان عامل اصلی تفاوت دما در محلهها شناخته میشوند. این تحقیق با تقسیم بولونیا به قطعات ۲۰۰ در ۲۰۰ متر و اندازهگیری دمای سطح زمین، ساختوساز، پوشش درختی و سایر عوامل انجام شده است.
تأثیر سطوح سخت بر دما
پژوهشگران دریافتند که سهم سطوح ساختهشده در ایجاد گرما در فصلهای مختلف سال تغییر چندانی نمیکند. بهطور خاص، سهم این عامل در بهار ۳۸.۸ درصد، در تابستان ۳۷.۷ درصد، در پاییز ۳۹.۷ درصد و در زمستان ۴۱.۴ درصد برآورد شده است. مناطق با تراکم بالای ساختمان و سطوح نفوذناپذیر همواره در میان گرمترین نقاط قرار دارند، در حالی که مناطق با پوشش گیاهی بیشتر و ساختوساز کمتر، دماهای خنکتری دارند.
بیشتر بخوانید: کشف ۱۰ تن چوب جنگلی قاچاق در بهشهر؛ مبارزهای بیپایان
نقش پوشش گیاهی و تراکم جمعیت
پوشش درختی نیز در این پژوهش مورد توجه قرار گرفته است. سهم پوشش درختی در بهار ۹.۶ درصد و در تابستان ۱۱.۵ درصد بوده، اما در زمستان به ۶.۸ درصد کاهش یافته است. این تغییر به فعالیت فصلی گیاهان مرتبط است. تراکم جمعیت نیز تأثیر خود را بر دما میگذارد؛ سهم تراکم جمعیت در بهار تنها ۵.۵ درصد بوده اما در تابستان به ۱۹.۶ درصد و در زمستان به ۳۵ درصد افزایش مییابد.
نوع کاربری زمین نیز در گرما مؤثر است. تفاوت میان کاربریهای مسکونی، صنعتی، تجاری و سبز در فصلهای گرمتر اهمیت بیشتری پیدا میکند. سهم تفاوت میان این کاربریها از ۸.۲ درصد در بهار به ۱۸.۵ درصد در تابستان و ۲۰.۳ درصد در پاییز میرسد. بهعبارت ساده، با گرمتر شدن هوا، تفاوت میان کاربریها بیشتر نمایان میشود.
پژوهشگران تأکید کردهاند که این مطالعه فقط دمای سطح زمین را بررسی کرده و نه دمای هوا. بنابراین، این نتایج باید با احتیاط تفسیر شوند. الگوی اصلی نشان میدهد که هرچه سهم سطوح سخت و ساختهشده بیشتر باشد، گرما نیز بیشتر ماندگار میشود.
پیامدهای شهری
پیام نهایی این پژوهش برای شهرسازی این است که سیاستهای مقابله با گرمای شهری باید متناسب با محله و فصل طراحی شود. در تابستان، فضای سبز و درختان اهمیت بیشتری پیدا میکنند و در زمستان گرمای ناشی از فعالیتهای انسانی نقش بیشتری دارد. این پژوهش تأکید میکند که نباید یک نسخه ثابت برای همه محلهها و همه فصلها طراحی کرد.
بیشتر بخوانید: دستور پزشکیان برای اجرای طرح جنجالی «روز بدون خودرو» · رکوردشکنی جهانی دمای هوا در ماه اوت
