پژوهش جدید دانشمندان دانشگاه کوئینزلند استرالیا نشان میدهد پوسته حلزونهای خشکی میتواند مانند یک آرشیو طبیعی، اطلاعاتی درباره شرایط آبوهوایی گذشته در خود حفظ کند. محققان با بررسی رشد پوسته یک گونه حلزون استرالیایی، توانستند دورههای رشد سریع آن را با بارشهای شدید ناشی از دو طوفان حارهای مرتبط کنند.
ساختار پوسته حلزون و اطلاعات نهفته در آن
پوسته حلزون از همان روزهای نخست زندگی شکل میگیرد و همزمان با رشد جانور، لایههای جدیدی از ماده معدنی به بخش بیرونی آن اضافه میشود. این فرایند باعث میشود پوسته حلزون تا حدی شبیه حلقههای رشد درخت باشد؛ با این تفاوت که به جای حلقههای چوبی، لایههای جدید کربنات کلسیم به مرور زمان روی آن شکل میگیرند.
بیشتر بخوانید: بارش باران در شمال کشور و ترافیک نیمهسنگین در دو محور
حلزون نمیتواند پوسته خود را از وسط بزرگتر کند و به همین دلیل، همزمان با رشد بدن، بخش جدیدی از پوسته را در دهانه آن میسازد. این رشد مرحلهبهمرحله باعث میشود شرایط محیطی هر دوره تا حدی در ساختار و ترکیبات شیمیایی پوسته باقی بماند.
ردپای آزمایشهای هستهای و بارشهای شدید در پوسته حلزون
محققان در این مطالعه پوسته یک حلزون موسوم به Biggenden Banded Snail با نام علمی Figuladra bayensis را بررسی کردند. در برخی نوارهای رشد این پوسته، مقدار بالاتری از رادیوکربن مشاهده شد. این افزایش رادیوکربن با آثار آزمایشهای هستهای انجامشده در استرالیا در دهه ۱۹۶۰ مطابقت داشت.
دانشمندان با استفاده از تاریخگذاری دقیق رادیوکربنی توانستند سن نوارهای مختلف پوسته را مشخص کنند و به این نتیجه برسند که حلزون مورد بررسی حدود ۴.۵ سال عمر کرده است. این پژوهش اهمیت دیگری نیز دارد؛ پوسته حلزون فقط یک پوشش محافظ نیست، بلکه میتواند اطلاعات مربوط به زمان زندگی جانور را نیز در خود نگه دارد.
محققان علاوه بر رادیوکربن، ایزوتوپهای کربن و اکسیژن موجود در پوسته را نیز بررسی کردند. این ترکیبات میتوانند سرنخهایی درباره محیط زندگی، شرایط اقلیمی و حتی منابع غذایی حلزون در اختیار دانشمندان قرار دهند. بررسیها نشان داد رشد پوسته در تمام طول زندگی حلزون یکسان نیست و در برخی دورهها رشد آن بسیار کند شده یا تقریباً متوقف شده است.
در برخی سالها میزان رشد پوسته حدود ۲۳.۷ میلیمتر بود، در حالی که در سالهای دیگر این میزان به ۱۴۴.۳ میلیمتر رسید. این تفاوت بیشتر از آنکه با میزان کلی رطوبت سالانه ارتباط داشته باشد، با رویدادهای بارندگی شدید مرتبط بود.
محققان دورههای رشد سریع پوسته را با دو رویداد شدید آبوهوایی در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۷ مقایسه کردند. این دورهها با وقوع طوفان حارهای شدید مارشیا و طوفان حارهای دبی همزمان بودند؛ دو سامانهای که بارندگی سنگینی در منطقه «پارک ملی دریاچههای کولستون» در استرالیا ایجاد کردند.
این ارتباط نشان میدهد تغییرات شدید آبوهوایی میتواند اثری قابل اندازهگیری بر رشد پوسته حلزون باقی بگذارد و احتمالاً اطلاعات ثبتشده در پوستههای حلزون میتواند به بازسازی آبوهوای هزاران سال پیش کمک کند. محققان در مراحل اولیه استفاده از پوسته حلزون به عنوان ابزار بازسازی اقلیم گذشته هستند و برای مشخص شدن دامنه واقعی این روش، بررسی نمونههای بیشتری از مناطق و دورههای زمانی مختلف لازم است.
بیشتر بخوانید: مجتبی حمزه نژاد تداوم ناپایداری جوی و دریایی در هرمزگان را پیش بینی کرد · روز بینالمللی میکروارگانیسم به افزایش آگاهی عمومی کمک میکند
