پژوهشگران به سرپرستی سانجو سینها، زیستشناس محاسباتی در مؤسسه سنفرد برنم پربیس در کالیفرنیا، با استفاده از سامانهای رایانهای به نام PathStAR، روند پیری اندامهای بدن را بررسی کردند. این پژوهش نشان میدهد که پیری روندی یکنواخت نیست و بخشهای مختلف بدن با سرعتهای متفاوتی پیر میشوند. بهطور خاص، دو دوره مشخص از تغییرات سریعتر در دهههای ۳۰ و ۵۰ زندگی شناسایی شده است.
یافتههای کلیدی پژوهشگران
پژوهشگران با بررسی بیش از ۲۵ هزار تصویر از نمونههای بافتی ۹۷۰ فرد در سنین ۲۱ تا ۷۰ سال، به نتایج جالبی دست یافتند. سرخرگها بهعنوان یکی از بافتهای کلیدی، بیشترین تغییرات ساختاری را در دهه ۳۰ نشان دادند. تشکیل پلاکهای اولیه که میتواند مقدمهای برای آترواسکلروز باشد، در همین دهه افزایش یافته است. این یافتهها نشان میدهد که تغییرات مرتبط با پیری در برخی اندامها بسیار زودتر از آنچه تصور میشود، آغاز میشود.
بیشتر بخوانید: توانبخشی بازماندگان سکته مغزی باید ظرف ۴۸ ساعت آغاز شود
تغییرات در دستگاه تولیدمثل زنان
در مورد بافتهای مربوط به دستگاه تولیدمثل زنان، الگوی تغییرات متفاوت بود. رحم و واژن در سالهای نخست بزرگسالی نسبتاً پایدار ماندند و تغییرات ساختاری عمدهای در اوایل و میانه دهه ۵۰ مشاهده شد. این تغییرات با کاهش استروژن در دوران یائسگی مرتبط است. بهعلاوه، تخمدانها نیز دو دوره تغییرات سریعتر را در سنین ۳۵ تا ۴۰ و ۵۵ تا ۶۰ سالگی تجربه کردند. این تفاوتها نشان میدهد که «سن زیستی» یک بافت نمیتواند تنها از یک نوع داده اندازهگیری شود.
الگوی دو مرحلهای پیری در دیگر اندامها
جالب توجه است که الگوی دو مرحلهای تغییرات فقط در تخمدانها دیده نمیشود. از میان ۱۴ بافتی که پژوهشگران بررسی کردند، ۹ بافت دیگر نیز دو دوره افزایش سرعت پیری ساختاری را نشان دادند. این بافتها شامل مری، معده، روده کوچک و روده بزرگ میشوند. در مردان نیز پروستات و بیضهها الگوی مشابهی را از خود نشان دادند. این یافتهها ممکن است نشاندهنده این باشد که برخی اندامها بهطور همزمان تغییرات مرتبط با سن را تجربه میکنند.
سینها از تخمدانها بهعنوان «تنظیمکننده» یا «ضربانساز» احتمالی برای پیری سایر بخشهای بدن یاد میکند. این احتمال وجود دارد که هورمونها بهعنوان پیامرسانهای شیمیایی، نقش مهمی در ارتباط میان اندامهای مختلف ایفا کنند. تغییر سطح هورمونهای تولیدمثلی میتواند بر اندامهای دورتر از دستگاه تولیدمثل تأثیرگذار باشد.
پیامدهای پژوهش برای آینده
یافتههای این پژوهش میتواند دیدگاه ما درباره درمانهای مرتبط با پیری را تغییر دهد. احتمالاً اقدامات پیشگیرانه یا درمانی باید بر اساس دورههای خاصی از تغییرات پیری در اندامها انجام شوند. بهعنوان مثال، اگر مشخص شود که یک بافت در دهه خاصی سریعتر دچار تغییر میشود، درمانها ممکن است در همان دوره بیشترین اثر را داشته باشند.
با این حال، نتایج این مطالعه به این معنا نیست که همه افراد دقیقاً در ۳۵ یا ۵۵ سالگی ناگهان سریعتر پیر میشوند. این پژوهش میتواند به درک بهتری از فرآیند پیری کمک کند و بهویژه در مطالعات بالینی آینده مورد توجه قرار گیرد.
بیشتر بخوانید: تاثیر ژنتیک بر شکلگیری شخصیت و مسیر زندگی مشخص شد · استاندار زنجان: باید راهی برای تکمیل بیمارستان خرمدره پیدا کنیم!
