کاهش سطح دریای مرده و افزایش دما به علت انحراف آب

دریای مرده، دریاچه‌ای بسیار شور میان اردن و کرانه باختری است که در دهه‌های اخیر به دلیل انحراف آب ورودی توسط انسان، سطح آن به‌سرعت پایین آمده و بخش‌های وسیعی از بستر سابق آن نمایان شده است.

کاهش سطح آب و افزایش دما

بین سال‌های ۱۹۷۹ تا ۲۰۱۹، سطح آب دریای مرده حدود ۳۴ متر کاهش یافت. در همین دوره، دمای آب‌های عمیق به میزان ۲٫۸ درجه سانتی‌گراد و دمای لایه‌های سطحی حدود ۱٫۷ درجه افزایش یافته است. پژوهشگران می‌گویند که این افزایش دما تنها به دلیل تغییرات آب و هوایی نیست، بلکه کاهش حجم آب نیز نقش مهمی در این گرمایش ایفا می‌کند.

بیشتر بخوانید: ایلام می‌تواند پایلوت «گردشگری سبز» باشد

چرخه گرمایش و تبخیر

تیمی به سرپرستی امانوئل گی‌یرم از مرکز علوم زمین GFZ هلمهولتز آلمان و دانشگاه بینگهمتون آمریکا، مدلی برای بررسی ارتباط میان کاهش سطح آب، افزایش شوری و تبادل گرما ایجاد کردند. در حالت عادی، تبخیر آب بخشی از گرما را با خود می‌برد و سطح دریاچه را خنک می‌کند. اما با کاهش سطح آب، نمک بیشتری در حجم کمتری از آب باقی می‌ماند و شورابه غلیظ‌تر می‌شود. این افزایش شوری تبخیر را دشوارتر کرده و اثر خنک‌کنندگی تبخیر را کاهش می‌دهد.

نتایج شبیه‌سازی‌های انجام شده نشان می‌دهد که تا دهه ۲۰۱۰، افزایش دمای هوا حدود ۱٫۳ درجه از گرمایش آب‌های عمیق را توضیح می‌داد، در حالی که کاهش سطح آب حدود ۱٫۵ درجه دیگر به آن افزوده بود. گی‌یرم بیان کرد که این گرمایش مستقیماً با انحراف آب ورودی مرتبط است و جدا از افزایش دمای هوا ناشی از فعالیت‌های انسانی رخ می‌دهد.

پیش‌بینی‌های آینده

پژوهشگران سناریوهای مختلفی را برای آینده دریای مرده شبیه‌سازی کردند. در یکی از سناریوها فرض شد که ورودی آب به‌طور کامل متوقف شود. در این شرایط، پیش‌بینی می‌شود که سطح آب تا سال ۲۱۰۰ ممکن است ۸۵ متر دیگر کاهش یابد و دما ممکن است بسته به میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای، ۵ تا ۸ درجه سانتی‌گراد افزایش یابد. پژوهشگران تأکید می‌کنند که این پیش‌بینی‌ها قطعی نیست و عوامل مختلفی می‌تواند تأثیرگذار باشد.

دریای مرده تنها به عنوان یک منبع آبی منحصر به فرد در نظر گرفته نمی‌شود، بلکه یافته‌های این پژوهش می‌توانند در تفسیر تاریخ دریاهای باستانی نیز کاربرد داشته باشند. اطلاعات به دست آمده از بلورهای نمک قدیمی می‌تواند به پژوهشگران کمک کند تا میزان افت سطح دریاهای باستانی را در دوره‌های خشک‌شدنشان بازسازی کنند.

بیشتر بخوانید: احتمال بارش پراکنده در گلستان تا پایان هفته · ورود سامانه بارشی جدید به کشور