کتاب «الخمس» درباره فریضه خمس در دوران پیامبر(ص) منتشر شد

کتاب «الخمس» (خمس در عصر رسول خدا(ص) و ائمه اطهار(ع)) دفتر اول از مجموعه تقریرات درس خارج فقه استاد سیدمحسن مرتضوی در حوزه علمیه قم، به تازگی منتشر شد. این اثر با ۱۲۰ صفحه و به همت مؤسسه به سوی اجتهاد عرضه گردیده و به بررسی ابعاد تاریخی، فقهی و کلامی فریضه خمس در عصر رسول خدا(ص) و ائمه اطهار(ع) پرداخته است.

ابعاد فقهی و تاریخی خمس

خمس از مهم‌ترین فرائض مالی در شریعت مقدس اسلام به شمار می‌آید و جایگاهی ممتاز در منظومه تشریعی مکتب اهل‌بیت(ع) دارد. این فریضه الهی علاوه بر ابراز عبودیت و اطاعت از امر شارع مقدس، از مهم‌ترین ابزارهای تحقق عدالت اقتصادی و حمایت از نهاد امامت و مرجعیت دینی محسوب می‌شود. نویسنده در این اثر با اشاره به آیه شریفه ۴۱ سوره انفال، بر وجوب خمس به عنوان یکی از ضروریات دین تأکید کرده و تصریح نموده که بزرگان فقها در دوره‌های مختلف بر آن تأکید کرده‌اند.

بیشتر بخوانید: آموزش زبان انگلیسی به سبک عصر ایران با علی نجومی در درس نود و هشت

زمان تشریع و اجرای خمس

کتاب «الخمس» به بررسی زمان تشریع خمس و چگونگی اجرای آن در عصر پیامبر(ص) می‌پردازد. بر اساس آیات قرآن و روایات، خمس در سال دوم هجری و پس از جنگ بدر با نزول آیه شریفه تشریع و واجب شده است. نویسنده در این اثر با نگاهی تاریخی و استدلالی، جایگاه خمس را به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد اسلامی و عامل بقای حوزه‌های علمیه و نهاد مرجعیت در تشیع به تصویر کشیده است. همچنین، نویسنده نشان می‌دهد که خمس نه تنها یک فریضه مالی، بلکه برنامه‌ای تربیتی برای پرورش انسان مؤمن و مسئول در برابر جامعه اسلامی است.

کتاب «الخمس» دارای ساختاری منظم و علمی است و شامل نُه مقدمه و چهار فصل اصلی می‌باشد. مقدمه اول با عنوان «اهمیت خمس در اسلام» به جایگاه والای خمس در نظام تشریعی اسلام پرداخته و به نقش آن در تحقق عدالت اقتصادی و حمایت از نهاد امامت اشاره می‌کند. مقدمه دوم به معرفی منابع فقهی امامیه در باب خمس اختصاص دارد و مقدمه‌های دیگر به ادله وجوب، معانی لغوی و اصطلاحی خمس، و زمان تشریع آن می‌پردازند.

از ویژگی‌های این کتاب می‌توان به رویکرد تاریخی-استدلالی، بررسی تطبیقی، و زبانی روان اشاره کرد که آن را برای پژوهشگران، طلاب و دانشجویان علاقه‌مند به مباحث فقه مالی و تاریخ تشریع احکام، منبعی ارزشمند می‌سازد. در فصل‌های اصلی کتاب، مواردی که خمس به آنها تعلق می‌گیرد، مستحقان دریافت خمس، چگونگی تقسیم آن میان مستحقین، و مفهوم انفال به تفصیل بررسی می‌شوند.

بیشتر بخوانید: اهدای چفیه و انگشتر آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای به خانواده شهیدان موسوی و نصرالله · حجت‌الاسلام والمسلمین حدائق: امروز مهم‌ترین رکن دین، ولایت است