کرم خراط باغ‌های گردو در بافت را تهدید می‌کند

بافت در استان کرمان به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید گردو در کشور شناخته می‌شود و با ۷۵۰۰ هکتار باغ گردو، رتبه اول سطح زیرکشت و تولید را در استان به خود اختصاص داده است. بافت به دلیل شرایط اقلیمی ویژه و ارتفاع بالای ۱۹۰۰ متر، گردوهایی با مغزهای درشت و خوش‌طعم تولید می‌کند. سالانه حدود ۱۰ هزار تن گردو از باغات این شهرستان برداشت می‌شود، اما آفت کرم خراط، معیشت کشاورزان را به خطر انداخته است.

شیوع آفت و تهدید اقتصادی

کرم خراط به‌عنوان یکی از مخرب‌ترین آفات چوب‌خوار، در سال‌های اخیر به یک بحران جدی برای باغ‌های گردوی شهرستان بافت تبدیل شده و حدود پنج هزار هکتار از باغ‌های شهرستان‌های بافت، رابر، بردسیر، سیرجان، زرند و شهربابک به این آفت آلوده هستند. این آفت برای نخستین بار در سال ۱۳۷۷ مشاهده شد و به تدریج در سطح وسیعی از باغ‌های منطقه گسترش یافته است.

بیشتر بخوانید: اجرای طرح بازگشت جریمه‌های رانندگی مشمول دیرکرد از سوی رئیس پلیس راهور فراجا

سحر محمد تقی زاده، کارشناس گیاه پزشکی، می‌گوید لاروهای کرم خراط با ایجاد دالان‌های عمیق در داخل سرشاخه‌ها و تنه درختان گردو، موجب خشک شدن سرشاخه‌ها و زوال تدریجی درختان می‌شوند. خسارت اولیه آفت از رگبرگ‌ها و دمبرگ‌ها آغاز می‌شود و میوه‌های متصل به سرشاخه‌های آلوده نیز غیرقابل استفاده می‌شوند. گزارش‌ها حاکی از خسارت بالای ۸۰ درصدی محصول گردو در برخی باغ‌های شهرستان بافت به‌دلیل ترکیب سرمای بهاره و افزایش جمعیت آفت است.

علل گسترش آفت و راهکارهای مقابله

خشکسالی‌های متوالی، تنش‌های آبی و عدم مشارکت کافی کشاورزان در عملیات باغی از جمله دلایل شیوع این آفت در منطقه بافت است. تغییرات اقلیمی و افزایش سطح زیرکشت باغ‌های گردو نیز شرایط را برای گسترش آفت مساعدتر کرده است. به‌منظور مقابله با این بحران، راهبرد مدیریت تلفیقی آفت (IPM) معرفی شده است که شامل روش‌های مکانیکی، زراعی، بیولوژیکی و در موارد ضروری شیمیایی می‌شود.

محمد تقی زاده به‌کارگیری روش‌هایی مانند هرس و حذف سرشاخه‌های آلوده به‌عنوان مهم‌ترین اقدام کنترلی و تزریق سم به دالان‌های فعال لاروی را توصیه می‌کند. همچنین، آبیاری به‌موقع و تغذیه مناسب درختان برای افزایش مقاومت آن‌ها و مدیریت حفظ نباتات استان کرمان اقداماتی مانند تشکیل ستاد کرم خراط و برگزاری کارگاه‌های آموزشی را در دستور کار قرار داده است.

با این حال، به دلیل ماهیت چوب‌خوار این آفت و فعالیت لاروها در داخل بافت میزبان، سم‌پاشی تأثیر چندانی در کنترل آن ندارد و ممکن است اثرات منفی زیست‌محیطی نیز به همراه داشته باشد. بنابراین، موفقیت در کنترل این آفت مستلزم تعامل مستمر باغداران با کارشناسان و آموزش باغداران در زمینه روش‌های نوین مدیریت آفات است.

بیشتر بخوانید: ترافیک سنگین در معابر اصلی مشهد · معاون جهاد کشاورزی خراسان‌شمالی: ذخیره سوخت زمستانی برای گلخانه‌داران الزامی است