کشف ۱۰ حلقه افعی دم‌عنکبوتی در فرودگاه امام خمینی (ره) نشان‌دهنده چالش‌های جدی در زمینه حفاظت از این گونه منحصر به فرد است. افعی دم‌عنکبوتی، یکی از خزندگان اندمیک ایران، تنها در زیستگاه‌های غربی کشور زندگی می‌کند و به دلیل ویژگی‌های تکاملی خاص خود، از ارزش بالایی برخوردار است.
ویژگی‌های منحصر به فرد افعی دم‌عنکبوتی
این افعی با دم خود که به شکل یک عنکبوت تکامل یافته، قادر است پرندگان را فریب دهد و در کسری از ثانیه آن‌ها را شکار کند. با این حال، بروز تهدیداتی از جمله تخریب زیستگاه، زنده‌گیری و قاچاق غیرقانونی، بقای این گونه را به خطر انداخته است. در سال ۲۰۰۶، این گونه به عنوان یک گونه جدید به دنیای علم معرفی شد و در سال ۱۳۹۷ نیز به عنوان گونه‌ای شناخته شده است.
بیشتر بخوانید: احتمال بارش پراکنده در گلستان تا پایان هفته
زیستگاه اصلی افعی دم‌عنکبوتی در استان ایلام قرار دارد که شرایط مناسبی برای زندگی این خزنده فراهم کرده است. با این حال، این گونه به دلیل پراکنش محدود و تخریب زیستگاه به شدت در معرض خطر انقراض قرار دارد. به گفته کارشناسان، این گونه به دلیل تقاضای بین‌المللی برای نگهداری آن تحت فشار بیشتری قرار گرفته است.
اقدامات حفاظتی و چالش‌ها
در تازه‌ترین اقدام، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی از کشف ۱۰ حلقه افعی دم‌عنکبوتی در فرودگاه امام خمینی (ره) خبر داد. این افعی‌ها به شکل حرفه‌ای جاسازی شده بودند و پس از ضبط، به مرکز بازپروری حیات وحش در پارک پردیسان تهران منتقل شدند. با توجه به پراکنش این گونه در زیستگاه‌های استان ایلام، این افعی‌ها به اداره کل حفاظت محیط زیست استان ایلام منتقل خواهند شد تا پس از تهیه نمونه‌های ژنتیکی و اقدامات تغذیه‌ای، کار رهاسازی آن‌ها انجام شود.
علیرضا محمدی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی، تأکید کرد که حفاظت از افعی دم‌عنکبوتی تنها با پایش مستمر زیستگاه‌ها و برخورد جدی با قاچاقچیان ممکن است. آموزش جوامع محلی و همکاری مردم بومی نیز از دیگر برنامه‌های حفاظتی است که در حال اجراست.
با توجه به ویژگی‌های منحصربه‌فرد این گونه، تجارت غیرقانونی و تقاضای بین‌المللی برای قاچاق آن در حال افزایش است. این امر به زنده‌گیری و قاچاق در کشور دامن زده و باید توجه ویژه‌ای به آن شود. بی‌توجهی به این گونه می‌تواند یکی از ارزشمندترین میراث‌های طبیعی ایران را برای همیشه از میان بردارد.
در نهایت، افعی دم‌عنکبوتی به عنوان یک گونه اندمیک و کم‌نظیر، نیازمند حمایت و حفاظت جدی است تا از خطر انقراض نجات یابد و بتواند به زندگی خود در زیستگاه‌های طبیعی‌اش ادامه دهد.
بیشتر بخوانید: نمایی جذاب از قله دماوند و سایه عظیم آن · کریس مورفی: آمریکایی‌ها خواهان جنگ مجدد با ایران نیستند
