تحول در حکمرانی زمین و مسکن
ادغام سازمان ملی زمین و مسکن و شرکت بازآفرینی شهری ایران می‌تواند فرصتی برای بازتعریف نظام حکمرانی زمین، مسکن و بازآفرینی شهری در ایران باشد. ابوالفضل مشکینی، استاد دانشگاه، با اشاره به این ادغام، تأکید کرد که این تحول نباید صرفاً به عنوان یک اقدام تشکیلاتی برای حذف موازی‌کاری مشاهده شود. تا پیش از این، سازمان ملی زمین و مسکن عمدتاً به تأمین، آماده‌سازی و واگذاری زمین برای تولید مسکن مشغول بود، در حالی که شرکت بازآفرینی شهری بر نوسازی و توانمندسازی بافت‌های ناکارآمد تمرکز داشت.
مسائل جدید مسکن
مشکینی خاطرنشان کرد که مسئله امروز مسکن فقط کمبود زمین نیست. موضوع اصلی، نحوه مدیریت، مکان‌یابی، تجهیز و فعال‌سازی ظرفیت‌های زمین شهری است. از این منظر، مهم‌ترین فرصت این ادغام، حرکت از «عرضه زمین» به سمت «مدیریت یکپارچه زمین» است. بدین ترتیب، علاوه بر اراضی دولتی، ظرفیت‌های درون‌شهری، بافت‌های ناکارآمد، املاک رهاشده و حقوق توسعه نیز در سیاست مسکن مورد استفاده قرار خواهند گرفت.
بیشتر بخوانید: افزایش انتقادات دموکرات‌ها از جنگ‌افروزی ترامپ علیه ایران
تغییر رویکرد در سیاست‌های مسکن
این ادغام می‌تواند سیاست مسکن را از تولید صرف واحد مسکونی به سمت تولید «مکان قابل سکونت» سوق دهد. به بیان دیگر، زمین، مسکن، زیرساخت، خدمات و دسترسی به اشتغال باید در یک چارچوب واحد دیده شوند. با این حال، یک نگرانی اساسی وجود دارد؛ بازآفرینی شهری نباید تحت سلطه منطق صرفاً اقتصادی و دارایی‌محور زمین قرار گیرد. بازآفرینی شهری تنها به زمین محدود نمی‌شود؛ حقوق ساکنان، فقر شهری، مشارکت اجتماعی و عدالت فضایی نیز بخش‌های مهمی از این حوزه هستند.
تعریف مأموریت جدید
مأموریت ساختار جدید باید مدیریت یکپارچه و پایدار زمین و ظرفیت‌های توسعه شهری با هدف تأمین مسکن، بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد و افزایش بهره‌وری از دارایی‌های عمومی باشد. این امر با تأکید بر مشارکت ساکنان و ذی‌نفعان محقق خواهد شد. در نهایت، موفقیت این ادغام به کنار هم قرار‌گرفتن دو تشکیلات وابسته نیست، بلکه به این بستگی دارد که آیا ساختار جدید قادر به ایجاد یک نظام حکمرانی یکپارچه در سیاست زمین، مسکن و بازآفرینی خواهد بود یا خیر.
در نتیجه، ادغام نباید صرفاً به زمین‌محور شدن بازآفرینی منجر شود، بلکه باید به اجتماعی و شهری شدن سیاست زمین بینجامد.
بیشتر بخوانید: شهرداری تهران طرح «تورم صفر» را اجرایی کرد · وضعیت عبور نفت از تنگه هرمز به سطح پیش از جنگ نزدیک می‌شود
