ایران و آمریکا در آستانه میانجیگری چین و روسیه

موسی موحد: هم‌زمان با افزایش شائبه‌ها و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری درگیری میان ایران و آمریکا، نشانه‌ای شایان تأمل در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی خودنمایی می‌کند؛ موجی از اعلام آمادگی کشورها برای میانجیگری و تلاش برای گشودن دوباره مسیرهای دیپلماتیک.

میانجیگری کشورهای مختلف

از چین و روسیه تا قطر، عراق، الجزایر و دیگر کشورها به شکلی از آمادگی خود برای ایفای نقش در کاهش تنش و نزدیک‌کردن دیدگاه‌های تهران و واشینگتن سخن گفته‌اند. این هم‌زمانی میانجیگری‌ها صرفا یک اتفاق دیپلماتیک معمولی نیست و می‌تواند نشانه‌ای از جدی‌تر‌شدن نگرانی‌ها درباره آینده بحران تلقی شود. در این راستا، کشورهایی همچون پاکستان، عمان و مصر نیز در قالب‌های مختلف، به‌طور جدی درگیر رایزنی، انتقال پیام و تلاش‌های میانجیگرانه میان طرف‌های درگیر بوده‌اند.

بیشتر بخوانید: انفجار کنترل‌شده در شوشتر به دلیل امحای مهمات نیروهای مسلح

نقش تأثیرگذار چین

در ماراتن پیچیده میانجیگری، چین بیش از هر زمان دیگری در جایگاهی قرار گرفته که می‌تواند بر مسیر معادلات تهران-واشینگتن و تحولات دیپلماتیک خاورمیانه اثرگذار باشد. پکن پیش‌تر با میانجیگری میان ایران و عربستان نشان داد می‌تواند در پرونده‌هایی که سال‌ها درگیر رقابت و بی‌اعتمادی بوده‌اند، نقشی متفاوت ایفا کند. تریتا پارسی، معاون اجرائی اندیشکده کوئینسی در واشینگتن، گفته است یکی از اتفاقات پیش‌بینی‌نشده‌ای که می‌تواند موضع دونالد ترامپ را تغییر دهد، ورود چین برای پایان‌دادن به جنگ است.

در همین حال، علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه پیشین ایران، پیشنهاد برگزاری یک نشست سه‌جانبه میان ایران، آمریکا و چین را مطرح کرده است. او نقش چین را به‌عنوان «ضامن» احتمالی یک توافق میان تهران و واشینگتن مورد توجه قرار داده و چنین ابتکاری را اقدامی بسیار مهم در مناسبات بین‌المللی توصیف کرده است.

چین همچنین در موضع‌گیری‌های رسمی اخیر، بر مسیر دیپلماسی تأکید کرده و از ایران و آمریکا خواسته است به چارچوب تفاهم‌نامه اسلام‌آباد بازگردند و مذاکرات و گفت‌وگوها را هرچه سریع‌تر از سر بگیرند. گائو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، اعلام کرده که این کشور از نخستین روز جنگ برای کمک به پایان درگیری و پیشبرد مذاکرات صلح تلاش کرده و به تلاش‌های خود برای برقراری صلح و آرامش در خاورمیانه و منطقه خلیج فارس ادامه خواهد داد.

بیشتر بخوانید: حضور سیاسیون در مراسم ختم خواهر عباس عراقچی · ترامپ می‌خواهد پرونده ایران را شخصاً ببندد