تمرین شناختی به عنوان روشی مؤثر برای تقویت حافظه معرفی شده است. فراموش کردن نام افراد، دلیل ورود به یک اتاق یا محل گذاشتن کلیدها، اتفاقاتی است که برای بسیاری از افراد رخ میدهد. اما با تمرین منظم و هدفمند مغز میتوان توانایی یادآوری اطلاعات را تقویت کرد و انجام بسیاری از کارهای روزمره را آسانتر نمود.
تمرین شناختی و سلامت مغز
تمرین شناختی یا «تمرین مغز» مجموعهای از فعالیتهای هدفمند است که فرد را وادار میکنند اطلاعات را بهطور فعال از حافظه خود بازیابی کند. دکتر ایوان یانگ، متخصص سلامت شناختی، معتقد است سلامت مغز چیزی نیست که بتوان آن را خرید؛ بلکه باید با عادتهای درست و مستمر آن را ساخت. برخلاف مطالعه منفعلانه، مانند چند بار خواندن یک متن یا هایلایت کردن مطالب، تمرین شناختی بر بازیابی فعال اطلاعات، مرور با فاصله زمانی و ترکیب موضوعات مختلف تمرکز دارد. این روشها میتوانند مسیرهای مغزی مرتبط با ذخیره و بازیابی اطلاعات را تقویت کنند.
بیشتر بخوانید: تأمیناجتماعی تحت بازسازی نظام درمان کشور قرار میگیرد
چگونه تمرین شناختی حافظه را تقویت میکند؟
مغز ما هر روز برای یادآوری نامها، اطلاعات، رویدادها و جزئیات مختلف به حافظه متکی است. تمرین مداوم میتواند توانایی مغز برای بازیابی این اطلاعات را بهبود دهد. یکی از روشهای مؤثر، آزمون گرفتن از خود است. برای مثال، پس از مطالعه یک مطلب، کتاب را ببندید و آن را از حفظ توضیح دهید. همچنین میتوانید واژههای جدید را بدون نگاه کردن به فهرست به یاد بیاورید و یا اتفاقهای مهم روز را در ذهن مرور کنید.
این تمرینها نوعی مقاومت ذهنی ایجاد میکنند؛ درست مانند مقاومتی که هنگام تمرین با وزنه، عضلات را به کار میاندازد. تمرین شناختی زمانی مؤثرتر است که نه بیش از حد آسان باشد و نه آنقدر دشوار که فرد نتواند از عهده آن برآید. بهتر است با سطحی شروع کنید که کمی نیازمند تلاش باشد و سپس با بهتر شدن عملکرد، دشواری تمرین را افزایش دهید.
متخصصان پیشنهاد میکنند تمرینهای ۱۵ تا ۳۰ دقیقهای، چند بار در هفته انجام شوند. بازیهای فکری، معماها و بازیهای راهبردی که با پیشرفت فرد دشوارتر میشوند، میتوانند گزینههای مناسبی باشند. حتی میتوان تمرین ذهنی را با فعالیت بدنی سبک ترکیب کرد؛ برای مثال هنگام پیادهروی، فهرستی از کارها یا اطلاعاتی را که میخواهید به خاطر بسپارید، در ذهن مرور کنید.
مزایای بلندمدت تمرین شناختی
شواهد موجود نشان میدهند تمرین شناختی میتواند مزایایی فراتر از یک بهبود کوتاهمدت داشته باشد. در یک مطالعه پنجساله روی افراد مسن، افرادی که بهطور منظم تمرینهای حافظه انجام داده بودند، در مقایسه با افرادی که چنین تمرینهایی نداشتند، تواناییهای فکری قویتری را حفظ کردند. البته نتیجه این تمرینها فوری نیست. برای مشاهده آثار گستردهتر، استمرار در طول هفتهها و ماهها اهمیت دارد.
تقویت حافظه به تمرین مداوم نیاز دارد و لازم نیست برای این کار سراغ قرصها، ابزارهای گرانقیمت یا برنامههای پیچیده بروید. تمرین شناختی ساختاریافته، بازیابی فعال اطلاعات و افزایش تدریجی دشواری تمرینها میتوانند راهی ساده برای به چالش کشیدن مغز باشند. از جلسات کوتاه شروع کنید، استمرار داشته باشید و تمرینهای مختلف را با فعالیت بدنی، خواب کافی و سبک زندگی سالم ترکیب کنید.
با گذشت زمان، ممکن است تأثیر این تمرینها را در کارهایی مانند یادآوری نامها، قرارهای ملاقات و جزئیات گفتوگوهای روزمره بیشتر احساس کنید.
بیشتر بخوانید: کولهپشتیهای غیر استاندارد سلامت دانشآموزان را تهدید میکند · رابرت ساتالوف: تغییرات صدا هشداری برای زوال مغز است




