دانشمندان ادعا دارند که با وجود تمام نگرانیها، تهدید هوش مصنوعی برای بشریت از طریق ساخت یک ابرمیکروب کشنده بسیار ضعیف است. در ماههای اخیر، نگرانی پیرامون تهدید هوش مصنوعی برای بشریت بهشدت افزایش پیدا کرده و موجب واکنش طیف گستردهای از افراد، مانند مدیران فناوری و سیاستمداران واشنگتن، شده است. یکی از ایدههای مطرحشده، استفاده از سلاحهای بیولوژیک برای حذف نسل انسان از سوی کامپیوترها است.
تهدیدهای جدید و واکنشها
این موضوع زمانی قوت بیشتری گرفت که دانشمندان دانشگاه استنفورد اعلام کردند ابزارهای هوش مصنوعی قادر به ساخت DNA مصنوعی جدید ویروسی هستند. کمی بعد، در هفته گذشته، شرکت انتروپیک ادعا کرد تلاشهایی برای استفاده از سرویس Claude در جهت ساخت سلاح بیولوژیک انجام شده است. در ادامه، مدیر این شرکت از دولت ایالات متحده درخواست کرد فرایند توسعه چنین ابزارهایی را کُندتر کند.
بیشتر بخوانید: اختلاف نظر چهرههای سیاسی و فناوری درباره هوش مصنوعی
با وجود پررنگشدن احتمال ساخت سلاح بیولوژیک توسط هوش مصنوعی، اغلب دانشمندان معتقد هستند چنین رخدادی با احتمال بسیار کمی دارد. ژورنالها و مجامع علمی در سالهای اخیر رویکرد سختگیرانهای در قبال انتشار دادههای مرتبط با تحقیقات سلاحهای میکروبی داشتهاند. البته پیش از ظهور هوش مصنوعی، اینترنت و ژورنالهای رایگان در کنار سرویسهایی مانند گوگل، دسترسی افراد به اطلاعات زیستی را بسیار آسانتر از گذشته کرده بودند که شامل پروتکلهای آزمایشگاهی نیز میشود.
چالشهای ساخت سلاحهای میکروبی
دیوید بلامی از مؤسسه Foundation Models در کالیفرنیا ادعا دارد که مشکل فعلی در توسعه سلاحهای میکروبی با هوش مصنوعی قابل حل نیست و چنین ابزارهایی نمیتوانند بهصورت محسوس تأثیری بر شتاب دستیابی به سلاحهای مذکور داشته باشند. مهمترین و دشوارترین قسمت برای ساخت یک سلاح میکروبی، نحوه تولید ویروس و اجزای آن است که به مواد اولیه پیچیده در کنار ابزارهای پیشرفته و دانش آزمایشگاهی بالا نیاز دارد.
اگر فردی بخواهد یک سلاح میکروبی با هوش مصنوعی ایجاد کند، ابتدا باید توالی ژنتیکی کاربردی و عملی بسازد که در آزمایشگاه توان بیماریزایی برای سلولهای انسانی را داشته باشد. در ادامه، ویروس باید در محیط واقعی و روی افراد آزمایش شود و سپس مشخص شود که آیا از فردی به فرد دیگر قابل انتقال است یا خیر. دستیارهای رباتیک آزمایشگاهی میتوانند برخی از این گامها را تسریع ببخشند؛ اما همچنان به یک یا چند فرد با دانش نسبتاً بالا در حوزههای بسیار خاص نیاز خواهد بود.
مدیر شرکت Ginkgo Bioworks که روی ساخت آزمایشگاههای زیستی خودکار و هوشمند با استفاده از مدلهای هوش مصنوعی مانند GPT-۵ تمرکز دارد نیز معتقد است هوش مصنوعی فعلاً حتی توانایی ساخت عوامل بیماریزای رایج در طبیعت را هم ندارد؛ در نتیجه بسیار دور از ذهن است که بتواند یک عامل بیماریزای کاملاً جدید ایجاد کند.
با این حال، کارشناسان معتقدند ظهور تهدیدهای جدید و اضافهشدن آنها به موارد قبلی میتواند دلیلی باشد تا دولتها و قانونگذاران، موانع سرسختی برای انواع مخاطرات زیستی طبیعی و مصنوعی، مانند ویروس H۱N۱ (آنفولانزای A)، ایجاد کنند. یکی از راهکارهای احتمالی، نظارت بر تمامی موارد ژنتیکی مصنوعی و ساختهشده در آزمایشگاه است. البته چنین قانونی در برخی از شرکتهای بزرگ وجود دارد؛ اما الزام قانونی برای پیروی از آن از سوی دولتها ایجاد نشده است.
بیشتر بخوانید: آمریکا از استقرار نخستین سلاح فضایی در مدار زمین خبر داد · حجتالاسلام علی انصاری بایگی: معارف دینی باید کوتاه شود




