دلار در نیمه دوم ۱۴۰۵ تحت تأثیر فشارهای اقتصادی واقعی، سیاسی و انتظارات تورمی قرار دارد. این بازار به‌طور مستقل از متغیرهای ساده حسابداری و نمودارها عمل می‌کند و به وضوح نشان‌دهنده این پویایی است.
تأثیر نفت و تراز تجاری بر نرخ ارز
در کوتاه‌مدت و میان‌مدت، هیچ متغیری به اندازه میزان فروش نفت و وضعیت تراز تجاری نمی‌تواند جهت‌دهی به نرخ ارز را داشته باشد. در ماه‌های اخیر، تشدید محاصره اقتصادی و محدودیت‌های گسترده در بنادر و بیمه، درآمدهای ارزی کشور را تحت تأثیر قرار داده است. در این شرایط، بازار به‌طور طبیعی دچار نوسان‌های شدید می‌شود و کوچک‌ترین افزایش در تقاضا می‌تواند قیمت را به شدت بالا ببرد.
بیشتر بخوانید: طرح تثبیت کالا در تهران آغاز شد
تاکتیک بانک مرکزی در کنترل بازار
بانک مرکزی در دوره‌های گذشته از یک تکنیک نام‌آشنا برای مدیریت انتظارات استفاده کرده است: اجازه می‌دهد نرخ ارز به قدری بالا برود تا خریداران قوی از بازار خارج شوند و سپس در نقطه‌ای که تنها خریداران خرد باقی مانده‌اند، با مداخله سنگین قیمت را کاهش می‌دهد. اما در پاییز ۱۴۰۵، شرایط به گونه‌ای است که بانک مرکزی به منابع ارزی کافی دسترسی ندارد و انتظار «عرضه آبشاری اسکناس» واقع‌بینانه نیست. به همین دلیل، راهبرد منطقی این نهاد، استفاده از ذخایر طلا به‌جای اسکناس دلار خواهد بود.
چالش‌های اقتصادی سیاسی دولت
دولت در حال حاضر در تله «سه‌گانه ناسازگار» گرفتار شده است. این سه هدف شامل ادامه مواضع در سیاست خارجی، کنترل نرخ ارز و جلوگیری از فشارهای معیشتی است. با منابع محدود، پایبندی به هر سه هدف همزمان غیرممکن به نظر می‌رسد. به همین دلیل است که اخبار سیاسی و تحولات اقتصادی برای فعالان اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است.
این وضعیت موجب شده است که خانوارها، پس‌اندازهای خود را به طلا و ارز تبدیل کنند و تولیدکنندگان به افزایش موجودی انبار روی آورند. در این میان، دولت نیز به انتشار اوراق، افزایش مالیات و قیمت‌گذاری دستوری متوسل شده است.
فشار بر پول ملی و انتظارات تورمی
در حالی که تورم انتظاری به شدت افزایش یافته است، رشد نقدینگی در حدود ۶۰ درصد برآورد می‌شود. این شکاف بین تورم و نقدینگی، فشار زیادی بر پول ملی وارد کرده و موجب واکنش‌های سریع در بازار شده است. در این شرایط، فعالان اقتصادی هیچ‌گونه امیدی به رشد واقعی تولید ندارند و به دنبال حفظ ارزش دارایی‌های خود هستند.
بیشتر بخوانید: علیرضا یوسفی: مازاد تولید چالش صنعت طیور گلستان است · روابط ایران و روسیه به محوریت همکاری‌های چندلایه شکل گرفته است
