افکار وسواسی درباره تصویر بدنی انرژی روانی فراوانی از انسان میگیرد و کیفیت زیست روزمره را کاهش میدهد. در روزگاری که تبلیغات داروهای لاغری، فیلترهای ویرایش چهره و بمباران تصاویر دستکاریشده در شبکههای اجتماعی همه جا را فراگرفته، مهربان بودن با ظاهر فیزیکی کار دشواری به نظر میرسد.
رویکرد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد
رویکرد درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) راهکار متفاوتی پیش پای ما میگذارد که بر پایه مفهوم انعطافپذیری تصویر بدنی (Body Image Flexibility) است. این مهارت روانشناختی به معنای شیفتگی اجباری نسبت به اندام نیست، بلکه یاد میدهد هنگام هجوم قضاوتهای ناخوشایند، کنترل زندگی و رفتار خود را به دست این افکار گذرا نسپاریم و حضور در لحظه را تجربه کنیم.
بیشتر بخوانید: آییننامه تشکیل و فعالیت مجامع نظام پرستاری ابلاغ شد
توجه به رخدادهای فیزیولوژیک
تصویر بدنی پایدار زمانی شکل میگیرد که تمرکز خود را به جای ظاهر بیرونی، به رخدادهای فیزیولوژیک درون بدن معطوف کنیم. وقتی مقابل آینه میایستید و نگاهتان روی چینوچروک، فرم بینی یا چربیهای شکم قفل میشود، آگاهی درونی (Interoceptive Awareness) ابزار قدرتمندی برای تغییر زاویه دید به شمار میرود. در این شرایط باید به ضربان قلب، ریتم انبساط و انقباض قفسه سینه هنگام تنفس یا حس سیری و گرسنگی دستگاه گوارش دقت کرد.
نگاه ابزاری صِرف به بدن را میتوان با قدردانی از قابلیتهای عملکردی اندامها جایگزین کرد. بدن انسان پیش از آنکه تصویری برای تماشا در شبکههای اجتماعی باشد، سامانهای شگفتانگیز برای تعامل با واقعیت جهان پیرامون است.
هدررفت انرژی روانی و هزینههای آن
محاسبه زمان و توانی که صرف نگرانی از ظاهر میشود، پرده از هزینههای سنگین این وسواس برمیدارد. صرف ساعتهای طولانی برای عکاسی وسواسی، روتینهای بیپایان آرایشی یا بررسی مکرر چهره در بازتاب شیشهها، فرصت رشد خلاقیت و ارتباط انسانی واقعی را از بین میبرد. بررسی دقیق نحوه مصرف انرژی ذهنی کمک میکند فعالیتهای مخرب را با کارهایی نظیر پیادهروی در طبیعت، ورزشهای لذتبخش یا وقتگذرانی با دوستان جایگزین کنیم.
پیوند عمیقی میان فرهنگ بصری مدرن و تشدید اختلال بدشکلی بدنی (Body Dysmorphic Disorder) وجود دارد. تاریخ تحول معیارهای زیبایی نشان میدهد الگوهای ریختشناسی همواره بر اساس منافع تجاری صنایع مد و دارو دستکاری شدهاند و ثبات زیستی ندارند.
بیشتر بخوانید: سیدسجاد رضوی: ارزیابی واقعی وضعیت ایمنی بیمار در مراکز درمانی ضروری است · بیدار شدن بدون آلارم؛ راهکارهای طبیعی برای آغاز روز
