سازمان ملل متحد در آستانه برگزاری هشتادویکمین نشست مجمع عمومی خود در سال ۲۰۲۶، با شعاری به نام "بازسازی اعتماد، مدیریت تحول؛ سازمان مللی که برای همه کارآمد باشد"، به عمق بحرانهای موجود در این نهاد اشاره میکند. این شعار نشاندهنده فقدان اعتماد جهانی به سازمان ملل و ناکامی آن در تحقق مأموریت اصلی خود یعنی حفظ صلح و امنیت جهانی است.
تاریخچه و چالشهای پیش روی سازمان ملل
دوره ۱۰ ساله دبیرکلی آنتونیو گوترش به پایان میرسد و هنوز جانشینی برای او مشخص نشده است. در این مدت، سازمان ملل بهوضوح از مأموریتهای اصلی خود فاصله گرفته و در ارزیابی عملکرد خود، ضعیفتر و بیاختیارتر از قبل به نظر میرسد. جنگهای بزرگ و بحرانهای منطقهای به شدت ادامه دارند و شورای امنیت در بنبستهای جدی گرفتار شده است.
بیشتر بخوانید: عشایر غیور در شب ۲۰۶ مقاومت یاسوج حضور پرشور داشتند
ساختار تصمیمگیری سازمان ملل که بر محور پنج قدرت دارای حق وتو قرار دارد، عملاً امکان اصلاح را از بین برده و این نهاد را به سازمانی تماشاچی در برابر بحرانها تبدیل کرده است. اهداف توسعه پایدار نیز به عقب رانده شده و مأموریتهای صلحبان کاستیهای زیادی را تجربه کردهاند.
غیبت رهبران و پیامدهای آن
در شرایطی که سازمان ملل در تلاش برای بازسازی اعتماد است، غیبت برخی از رهبران جهانی به این وضعیت پیچیده افزوده است. صدراعظم آلمان، فریدریش مرتس، که قرار بود سخنرانی کند، در آخرین لحظه برنامه خود را لغو کرد. این تصمیم در شرایطی اتخاذ میشود که او با مشکلات سیاسی داخلی و کاهش حمایت عمومی مواجه است.
غیبت ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، نیز ادامه دارد. پوتین به دلیل جنگ اوکراین و محاسبات ژئوپلیتیک خود، از حضور در مجمع عمومی خودداری کرده است. همچنین محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین، به دلیل عدم صدور مجوز ورود به خاک ایالات متحده از سوی کاخ سفید، از حضور در مجمع عمومی محروم شده است.
در این میان، غیبت شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، بهویژه جلب توجه کرده است. او بهجای حضور در نیویورک، به واشینگتن سفر کرده تا در دیداری حساس با دونالد ترامپ شرکت کند که این انتخاب حامل پیامهای مهمی درباره اولویتهای چین در روابط دوجانبه با آمریکا است.
سخنرانیهای کلیدی و پیامهای جهانی
سخنرانی دونالد ترامپ در روز اول مجمع عمومی، بهعنوان یکی از مهمترین لحظات این نشست، با لحنی تهاجمیتر از سال گذشته همراه بود. ترامپ در بخشی از سخنان خود به تهدید ایران پرداخت و گفت ایالات متحده اجازه نخواهد داد که تهران امنیت مسیرهای انرژی را به گروگان بگیرد. او همچنین به جنگ اوکراین و هزینههای سنگین آمریکا در این جنگ اشاره کرد و تأکید کرد که واشینگتن بهدنبال راهحلی است که امنیت اروپا را تضمین کند.
این ترکیب از تهدید و دعوت به مذاکره، نشاندهنده تلاش ترامپ برای حفظ فشار بر مسکو بدون تعهد به افزایش حضور نظامی آمریکا در اروپا است. در مجموع، نشست امسال مجمع عمومی تصویری از جهانی با بحرانهای فزاینده و فروریختن اعتماد به سازمان ملل را به نمایش میگذارد.
بیشتر بخوانید: عراقچی بر عزم ایران برای دفاع از حاکمیت تأکید کرد · نخستوزیر انگلیس: برای حمایت از آزادی کشتیرانی در خلیج فارس همکاری میکنیم
