طاعون یکی از ترسناک‌ترین بیماری‌های تاریخ بشر است که در قرن چهاردهم میلادی با نام «مرگ سیاه» میلیون‌ها نفر را در اروپا به کام مرگ فرستاد. برخلاف تصور بسیاری، این بیماری از بین نرفته و هنوز هم در برخی نقاط جهان دیده می‌شود. تفاوت بزرگ امروز با قرون گذشته این است که طاعون با تشخیص و درمان سریع، بیماری قابل درمانی با آنتی‌بیوتیک‌هاست.
طاعون چیست؟
طاعون یا همان مرگ سیاه یک نوع بیماری عفونی باکتریال است که توسط گونه‌ای از باکتری‌ها موسوم به یرسینا پستیس (Yersinia pestis) ایجاد می‌شود. این بیماری مشترک میان انسان و حیوان است که توسط برخی از جوندگان مانند کک، خرگوش، گربه، موش صحرایی و سنجاب به انسان منتقل می‌شود.
بیشتر بخوانید: تعداد فوتی‌های حادثه بالابر ساختمانی در رویان به پنج نفر رسید
بله، طاعون امروزه نیز وجود دارد، اما دیگر مانند دوران قرون وسطی یک بیماری شایع و گسترده نیست. موارد انسانی طاعون همچنان در چند کشور گزارش می‌شود و در سال‌های اخیر بخش عمده موارد گزارش‌شده مربوط به جمهوری دموکراتیک کنگو و ماداگاسکار بوده است. این بیماری همچنین در بخش‌هایی از آفریقا، آسیا و آمریکای جنوبی و در برخی مناطق روستایی غرب آمریکا وجود دارد.
چگونه طاعون منتقل می‌شود؟
شایع‌ترین راه انتقال طاعون به انسان، گزش کک آلوده است. کک‌ها می‌توانند با تغذیه از حیوان آلوده، باکتری را دریافت کرده و سپس آن را به انسان یا حیوان دیگری منتقل کنند. با توجه به اینکه این بیماری، یک بیماری مشترک میان انسان و حیوانات است، ارتباط با حیوانات می‌تواند روش اصلی انتقال بیماری باشد. اگر کک آلوده به این باکتری بدن انسان را گاز بگیرد، انتقال رخ خواهد داد.
علاوه بر این، جوندگان شهری مانند موش که ناقل باکتری یرسینا پستیس هستند، می‌توانند سبب شیوع این بیماری شوند. حیوانات اهلی نیز می‌توانند محیط مناسبی برای انتقال جوندگان آلوده به محیط خانه و اجتماعات انسانی باشند. روش‌های انتقال این بیماری شامل موارد زیر است:
- دستکاری نسوج حیوانات آلوده
- انتشار عمدی بیماری طاعون از طریق افشانه‌های آلوده
- تماس با حیوانات آلوده
- تماس مستقیم با انسان‌های مبتلا به بیماری
- تماس با کک، شپش و کنه آلوده
علائم بیماری طاعون
بیماری طاعون چندین نوع دارد که هر یک از آن‌ها علائمی دارند. بزرگ شدن غدد لنفاوی در ران و کشاله ران از مهم‌ترین علائم است. دیگر علائم نیز ممکن است بین تمامی بیماری‌ها مشترک باشد. توصیه می‌شود با مشاهده حالت‌های زیر حتما به پزشک مراجعه نمایید:
- زخم در محل گزش کک در پوست انسان
- استفراغ و دردهای شکمی
- خونریزی زیر پوستی
- تب و لرزهای مداوم
- کاهش فشار خون
- سردردهای مزمن
- بزرگی غدد لنفاوی
- بی‌قراری شدید
- ذهان‌های مدام
- عفونت خون
- عفونت ریه
- تپش قلب
طاعون انواع مختلفی دارد، از جمله طاعون خیارکی، طاعون خونی و طاعون ریوی. هر یک از این انواع علائم خاص خود را دارند و در صورت عدم درمان، می‌توانند بسیار خطرناک باشند. طاعون خیارکی شایع‌ترین شکل طاعون است که معمولاً پس از گزش کک آلوده ایجاد می‌شود. طاعون خونی یا سپتی‌سمیک و طاعون ریوی نیز از دیگر انواع خطرناک این بیماری هستند که نیاز به تشخیص و درمان سریع دارند.
در نهایت، طاعون یک بیماری قابل درمان است و در صورتی که پزشک تشخیص دهد فرد در معرض خطر ابتلا قرار دارد، می‌تواند با تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها به درمان آن بپردازد. بنابراین، آگاهی از علائم و روش‌های انتقال این بیماری بسیار حائز اهمیت است.
بیشتر بخوانید: نرخ خام وفات در خراسان‌شمالی ۵.۸ درصد ثبت شد · غلامرضا محمدی فارسانی ۳ راهکار برای ترک عادت غذا خوردن هنگام استرس معرفی کرد
