فرانسیس هالزن به عنوان برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۲۰۲۶ معرفی شد. این جایزه به پاس تلاش‌های او برای دریافت "پیام‌های شبح‌وار از فضا" و مشارکت‌های تعیین‌کننده‌اش در رصدخانه نوترینوی "آیس‌کیوب" (IceCube) واقع در جنوبگان اهدا می‌شود.
جایزه به خاطر کشف‌های مهم
فرانسیس هالزن، دانشمند ۸۱ ساله بلژیکی، با کار بر روی رصدخانه آیس‌کیوب، پایه‌های نوع جدیدی از اخترشناسی را بنا کرد. ایده او که شامل استفاده از یخ یخچال‌های طبیعی در قطب جنوب برای شکار ذرات مرموزی به نام "نوترینو" بود، به کشف نوترینوهای پرانرژی با منشأ اخترفیزیکی منجر شد. این رصدخانه از سال ۲۰۱۰ فعالیت خود را آغاز کرده و هالزن پژوهشگر اصلی آن به شمار می‌رود.
بیشتر بخوانید: چالش جدید شرکت‌های هوش مصنوعی در مهار عامل‌های خودمختار سرکش
نوترینوها و چالش‌های شناسایی
نوترینوها، که در همه‌جا حاضر هستند، خود را به سادگی آشکار نمی‌کنند و از میان زمین و بدن انسان عبور می‌کنند. تنها در موارد نادر، یک نوترینو با هسته اتم برهم‌کنش می‌کند و این امر شناسایی آن‌ها را برای پژوهشگران ممکن می‌سازد. کشف و شناسایی نوترینوها از دهه ۱۹۶۰ آغاز شد که در آن ریموند دیویس جونیور نوترینوها را از خورشید مشاهده کرد. این تحقیقات توسط تیمی به رهبری ماساتوشی کوشیبا در رصدخانه نوترینوی کامیوکانده در ژاپن تأیید شد.
در طول سال‌ها، پژوهشگران با استفاده از آیس‌کیوب توانسته‌اند نوترینوهایی را شناسایی کنند که حاصل فرایندهای فوق‌العاده پرانرژی در کیهان دوردست هستند. کشف هالزن در سال ۱۹۸۸، ایده‌ای جدید را برای شکار نوترینوها در قطب جنوب معرفی کرد و با پیشرفت‌های بعدی در این زمینه، او به دلیل تلاش‌هایش در درک بیشتر این پدیده و تأثیرات آن، جایزه نوبل فیزیک امسال را دریافت کرد.
با توجه به اینکه یخ‌های قطب جنوب عاری از تداخل‌های مختلف هستند و این منطقه از نظر زمین‌شناختی پایدار به شمار می‌رود، هالزن موفق شد به کشفاتی دست یابد که می‌تواند تأثیرات بزرگی بر علم فیزیک و اخترشناسی داشته باشد. اکنون، او به عنوان یکی از پیشگامان این حوزه شناخته می‌شود و دستاوردهایش می‌تواند به درک عمیق‌تری از کیهان کمک کند.
بیشتر بخوانید: هیوندای آیونیک V با قیمت ۱۶۳۸۰ دلار در بازار چین عرضه شد
