محمد آقاسی، جامعه‌شناس و پژوهشگر افکار عمومی، به بررسی تغییرات ناشی از فناوری «آخرین بازدید» در ارتباطات پرداخته و تأکید می‌کند که این فناوری، غیبت را به موضوعی پیچیده تبدیل کرده است. مزیت ابتدایی فناوری‌های پیام‌رسان، امکان ارتباط در هر زمان و مکان است، که به تدریج به انتظار همیشه در دسترس بودن تبدیل شده است. این تغییر به معنای آن است که غیبت دیگر فقط غیبت نیست؛ بلکه می‌تواند پرسش‌برانگیز و گاهی مشکوک باشد.
پیچیدگی غیبت در عصر دیجیتال
آقاسی در ادامه می‌گوید: «آخرین بازدید» یکی از نشانه‌های این تغییر است، جایی که امکان دسترسی به اطلاعات، به الزام در دسترس بودن تبدیل می‌شود. غیبت در کلاس درس، جلسات یا قرارهای گروهی، موضوعی عادی بود، اما با فناوری «آخرین بازدید»، به موضوعی پیچیده تبدیل شده است. غیبت بخشی طبیعی از زندگی اجتماعی بود، اما اکنون این امکان وجود دارد که ما بدانیم فردی که غایب است، آخرین بار چه زمانی آنلاین بوده است و چرا پاسخ نمی‌دهد.
بیشتر بخوانید: رانندگی با هلیکوپتر بر روی ماشین در روسیه
تأثیرات اجتماعی فناوری «آخرین بازدید»
فناوری «آخرین بازدید» تنها یک اعلان زمان نیست، بلکه اطلاعات کوچکی است که از پیام‌گیرنده در اختیار ما قرار می‌دهد. این اطلاعات می‌تواند تعابیر زیادی را ایجاد کند؛ آیا فرد پیام را دیده، پاسخ نداده، یا عمدا غیبت کرده است؟ این تغییر به ظاهر کوچک، نوع رابطه ما با دیگران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ما در کنار غیبت یک فرد، با تفسیر خودمان از غیبت او نیز مواجه هستیم.
در دنیای دیجیتال، غیبت نشانه‌ای از حضور دارد. ما می‌توانیم در خانه باشیم، اما در کنار کسی آنلاین باشیم. حتی غیبت ما نیز می‌تواند اطلاعات تولید کند. این وضعیت اجتماعی جدید، احساسات تازه‌ای را نیز به وجود می‌آورد؛ انتظار برای پاسخ، دلخوری از بی‌پاسخی، و کنجکاوی درباره زمان حضور دیگران، مواردی هستند که تحت تأثیر فناوری قرار گرفته‌اند.
آقاسی به این نکته اشاره می‌کند که پنهان‌کردن «آخرین بازدید» می‌تواند به عنوان دفاع از حق غیبت و نوعی مقاومت در برابر جامعه‌ای که می‌خواهد همیشه از وضعیت ما باخبر باشد، تعبیر شود. در جهان پیش از پلتفرم‌ها، امکان غیبت وجود داشت بدون آنکه غیبت خود را اعلام کنیم. اما امروز، حتی غیبت ممکن است نشانه‌ای برای دیگران باشد.
بیشتر بخوانید: پژوهشگران ایتالیایی نانولوله‌های دوپامینی برای تحریک سلول‌ها ساختند · صفحه نخست روزنامه‌های اصفهان در تاریخ ۱۱ مهر
