مدیریت هماهنگ مرزی (CBM) در ایران کلید خورده و اجرای آزمایشی آن در مرز دوغارون در حال انجام است. این طرح به منظور بررسی و بهینهسازی فرآیندهای ورود و خروج کالا و کاهش زمان توقف آنها در مرزها طراحی شده است.
هدف مدیریت هماهنگ مرزی
در حال حاضر، نزدیک به ۶۰ دستگاه در فرآیند ورود و خروج کالا از مرزهای تجاری کشور نقش دارند که هرکدام وظایف و کنترلهای مشخصی دارند. با این حال، برخی از این فرآیندها منجر به توقف طولانی کالا و ناوگان میشود. هدف اصلی این طرح، زمانسنجی دقیق از ورود یک کامیون به مرز تا خروج آن و شناسایی مراحل توقف کالا است.
بیشتر بخوانید: جمال میرزایی: قیمت تایر با هزینه بنزین مقایسه شود
نحوه اجرا و مزایای آن
فرود عسگری، رئیسکل گمرک ایران، تأکید کرده است که سرمایه تاجر نباید در صف مرز معطل بماند و این طرح به یک مگاپروژه در وزارت اقتصاد تبدیل شده است. با استفاده از این مدل، عملکرد دستگاههای مختلف در کنار یکدیگر بررسی میشود تا مشخص شود کالا در کدام مرحله متوقف میشود و چه بخشی از زمان تجارت صرف کنترلها و مجوزهای مختلف میشود.
علاوه بر مدیریت زمان، برنامه مدیریت هماهنگ مرزی به دنبال حذف کنترلهای تکراری در مرز است. عسگری معتقد است که باید بخش قابل توجهی از فرآیندهای کنترلی در گمرکات داخلی انجام شود تا از تکرار بررسیها در مرز جلوگیری شود. همچنین، پیشنهاد شده است که کالاهایی که از استانهای دیگر به مناطق مرزی میرسند، امکان اظهار پیش از رسیدن به مرز را داشته باشند.
در این راستا، تبادل اطلاعات میان گمرک، استاندارد، محیط زیست و سایر دستگاههای مرتبط نیز اهمیت زیادی دارد. مسعود عاطفی، معاون توسعه مدیریت و منابع گمرک ایران، به این موضوع اشاره کرده و گفته است که در صورت ایجاد سازوکارهای مناسب، اطلاعات کالا پیش از ورود به مرز قابل تبادل خواهد بود و بخش زیادی از کنترلهای تکراری حذف میشود.
دوغارون به عنوان نخستین نقطه اجرای آزمایشی این طرح انتخاب شده است. این مرز به دلیل حجم بالای تردد، یکی از نقاط مناسب برای سنجش زمان و فرآیند عبور کالا محسوب میشود. تردد کامیون در دوغارون در برخی مقاطع به حدود هزار و ۹۰۰ دستگاه در روز رسیده است، به همین دلیل حتی کاهش بخشی از زمان توقف هر کامیون میتواند تأثیر زیادی بر ظرفیت عبور کالا از مرز داشته باشد.
در نهایت، گمرک ایران برای اصلاح فرآیندهای تجاری، تجربه دوران جنگ را نیز مورد توجه قرار داده است و در حال تدوین لایحهای برای تسهیل تجارت است که شامل ۹ ماده قانونی و ۳۰ تبصره میباشد.
بیشتر بخوانید: دادستان تهران بر تسریع رسیدگی به پروندههای تعهدات ارزی تأکید کرد · توسعه همکاریهای تجاری ایران با کشورهای همسایه در کانون توجه




