نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه در گیلان در حالی برگزار می‌شود که ظرفیت‌های کشاورزی، باغبانی، صنایع تبدیلی، گردشگری و موقعیت جغرافیایی این استان می‌تواند نقش مهمی در توسعه مناسبات اقتصادی ایران با روسیه و کشورهای حوزه CIS ایفا کند. کارشناسان بر این باورند که تحقق این ظرفیت‌ها نیازمند عبور از صادرات خام محصولات و حرکت به سمت تکمیل زنجیره ارزش، توسعه فناوری و جذب سرمایه‌گذاری مشترک است.
تحولات ژئوپلیتیک و اهمیت همکاری‌های اقتصادی
تحولات ژئوپلیتیک سال‌های اخیر و تغییر در مسیرهای سنتی تجارت بین‌المللی، اهمیت توسعه مناسبات اقتصادی میان کشورهای همسایه را افزایش داده است. در این میان، ایران و روسیه به واسطه موقعیت جغرافیایی و ظرفیت‌های متقابل اقتصادی، از زمینه مناسبی برای گسترش همکاری‌های تجاری برخوردارند و گیلان می‌تواند به یکی از محورهای اصلی این تعامل تبدیل شود.
بیشتر بخوانید: توسعه درجه‌بندی و بسته‌بندی سیب در میانه ضروری است
ظرفیت‌های گیلان در تجارت با روسیه
همجواری گیلان با دریای خزر، دسترسی به بنادر و قرار گرفتن در مسیر ارتباطی ایران با کشورهای شمالی، این استان را به یکی از کانون‌های مهم تجارت با بازار روسیه تبدیل کرده است. چای، کیوی، فندق، زیتون، مرکبات و سایر محصولات باغی گیلان بخشی از ظرفیت‌هایی هستند که در صورت ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای فرآوری، بسته‌بندی، نگهداری و حمل‌ونقل می‌توانند سهم بیشتری از بازار کشورهای شمالی را به خود اختصاص دهند.
با این حال، توسعه تجارت کشاورزی با روسیه صرفاً با افزایش حجم صادرات محقق نمی‌شود و ایجاد زنجیره‌ای منسجم از تولید تا فرآوری، استانداردسازی، بسته‌بندی، لجستیک و عرضه در بازار مقصد، یکی از الزامات اصلی حضور پایدار محصولات گیلان در بازار روسیه محسوب می‌شود.
فرصت‌های سرمایه‌گذاری و الزامات صادرات
محمود هوشیارفرد، عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گیلان، با اشاره به ظرفیت‌های استان برای توسعه تجارت کشاورزی با روسیه اظهار کرد: گیلان به عنوان یک دروازه راهبردی برای صادرات محصولات کشاورزی با ارزش افزوده به بازار روسیه و کشورهای حوزه CIS ایفای نقش می‌کند. نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه می‌تواند فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های اقتصادی، کشاورزی، فرهنگی و گردشگری استان و همزمان بستری برای شناسایی موانع و الزامات توسعه همکاری‌های اقتصادی میان دو کشور باشد.
وی همچنین بر اهمیت سرمایه‌گذاری مشترک تأکید کرد و گفت: یکی از مسیرهای مهم توسعه تجارت، ایجاد همکاری میان سرمایه‌گذاران ایرانی و روسی در حوزه فرآوری محصولات کشاورزی است که می‌تواند ارزش افزوده محصولات تولیدی استان را افزایش دهد و زمینه حضور آنها در بازارهای جدید را فراهم کند.
ضرورت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های سرد
هوشیارفرد زیرساخت‌های نگهداری و حمل‌ونقل را از الزامات توسعه صادرات محصولات باغی دانست و تصریح کرد: نوسانات و محدودیت‌های حمل‌ونقل دریایی ضرورت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌هایی مانند انبارهای سرد و انبارهای مرجع را افزایش داده است. محصولاتی مانند کیوی برای حفظ کیفیت در طول مسیر صادرات نیازمند شرایط مناسب نگهداری هستند و بدون توسعه زنجیره سرد، نمی‌توان انتظار داشت ظرفیت تولید استان به شکل پایدار در بازارهای خارجی مورد استفاده قرار گیرد.
وی همچنین استانداردهای بهداشتی و کنترل باقی‌مانده سموم را از دیگر موضوعات مهم در تجارت محصولات کشاورزی با روسیه عنوان کرد و گفت: تفاوت در الزامات و استانداردهای بهداشتی می‌تواند روند صادرات را با چالش مواجه کند. ایجاد آزمایشگاه‌های مشترک ایران و روسیه در گیلان می‌تواند به تسهیل فرآیند کنترل و تأیید محصولات کمک کند.
تجاری‌سازی و دیپلماسی علمی
هوشیارفرد تأکید کرد که اجلاس ایران و روسیه نباید صرفاً به معرفی ظرفیت‌های تولیدی محدود شود، بلکه می‌تواند زمینهای برای شکل‌گیری دیپلماسی علمی و پژوهشی در حوزه کشاورزی و باغبانی باشد. تجاری‌سازی یافته‌های پژوهشی و انتقال فناوری باید همزمان با توسعه روابط اقتصادی دنبال شود تا ظرفیت‌های علمی استان از مرحله تولید دانش عبور کرده و به فناوری و محصول قابل عرضه در بازارهای بین‌المللی تبدیل شود.
وی تصریح کرد: اگر گیلان بتواند زنجیره ارزش محصولات کشاورزی را از مزرعه تا مصرف‌کننده روسی مدیریت کند، بخش قابل توجهی از ارزش افزوده محصولات در داخل ایجاد خواهد شد و در کنار آن، زمینه برای تقویت امنیت اقتصادی و توسعه پایدار بخش کشاورزی فراهم می‌شود.
بیشتر بخوانید: صدور ۲۹۰۱ سند مالکیت برای زمینهای کشاورزی خراسان‌شمالی · توقف کشت با آب آلوده در دره کمبل گچساران
