کتاب «در راه آموختن» (نشر نی، ۱۴۰۴) حاصل گفت‌وگوهای دکتر بهمن ذکی‌پور با دکتر محمدرضا سرکارآرانی است و به بررسی رابطه بین تفکرات حاکم بر سیستم آموزشی با تحولات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی می‌پردازد. این اثر به نقد تفکر آموزشی در ژاپن و تأثیر آن بر روند توسعه‌یافتگی این کشور می‌پردازد.
تحلیل ژاپن به عنوان الگوی توسعه
ژاپن همواره به عنوان الگویی برای توسعه در ایران مطرح بوده است و این کتاب نیز نگاهی عمیق به این موضوع دارد. ذکی‌پور پژوهشگر فلسفه تطبیقی و سرکارآرانی پژوهشگر بین‌المللی پداگوژی، در این اثر به چالش‌های آموزشی و فرهنگی ژاپن پرداخته و تلاش کرده‌اند تا با ارائه‌ی دیدگاه‌های متفاوت، تصویر جامع‌تری از این کشور ارائه دهند.
بیشتر بخوانید: آقاتهرانی: کشورهای منطقه باید مستقل باشند
ذکی‌پور در این کتاب خود را به عنوان داور تصور می‌کند که در صحنه‌های مختلف با سرکارآرانی هم‌نظر نیست و دیدگاه‌های او را به چالش می‌کشد. این تقابل دیدگاه‌ها به خواننده این امکان را می‌دهد که با نگاهی عمیق‌تر به تفکرات حاکم بر سیستم آموزشی ژاپن پرداخته و ابعاد مختلف آن را مورد بررسی قرار دهد.
نقد زبان و سبک نگارش
سبک نگارش کتاب نسبتا روان است، اما برای افرادی که در حوزه‌ی پداگوژی مطالعات آکادمیک دارند، ممکن است دشوار باشد. واژگانی مانند «دی‌ان‌ای معلمی» و «آینه‌گردانی» به مخاطب عام اجازه نمی‌دهد که به راحتی با مفاهیم مطرح شده ارتباط برقرار کند. ذکی‌پور نیز در صفحات ابتدایی کتاب به لحن عارفانه و مملو از استعاره‌های ادبی سرکارآرانی انتقاد کرده و معتقد است که این سبک ممکن است خوانندگان را از درک عمیق‌تر محتوا بازدارد.
کتاب «در راه آموختن» به مفهوم «Michi» که به معنی «راه» یا «طریق» است، اشاره می‌کند و بیان می‌دارد که یادگیری و آموختن یک فرایند مداوم است. این مفهوم در فرهنگ ژاپنی به عنوان یک روش زندگی مطرح شده و نشان‌دهنده‌ی اهمیت یادگیری در این جامعه است. سرکارآرانی نیز در آثار خود تأکید کرده که آموختن برای او یک اولویت دائمی است و هرگز از آن دست نخواهد کشید.
چالش‌ها و سوءبرداشت‌ها
با این حال، در بخشی از کتاب شاهد خلط مبحث مفهوم «راه» با مفهوم «قالب» هستیم. سرکارآرانی به ضعف تفکر انتزاعی در ساختار فرهنگی ژاپن اشاره کرده و معتقد است که این مسئله یکی از دلایل افول رشد اقتصادی این کشور است. او باور دارد که ژاپنی‌ها به دلیل مقید بودن به فرم‌ها و چارچوب‌ها، در تصمیم‌گیری‌ها دچار مشکل می‌شوند و این موضوع مانع از خلاقیت و نوآوری می‌شود.
به طور کلی، کتاب «در راه آموختن» نگاهی انتقادی به سیستم آموزشی ژاپن دارد و همچنین به بررسی تأثیر این سیستم بر تحولات اجتماعی و فرهنگی این کشور می‌پردازد. این اثر می‌تواند به عنوان یک منبع مفید برای پژوهشگران و علاقه‌مندان به مباحث آموزشی و توسعه‌یافتگی مورد استفاده قرار گیرد.
بیشتر بخوانید: پروفسور نیرا لیبرمن: سرعت سخن گفتن و ادب ارتباطی شگفت‌انگیز دارند · برنامه‌های آموزشی و هنری کانون پرورش فکری در سمنان
