برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی درباره نرخ سود بانکی با عنوان «نرخ بهره» اظهار نظر کرده و اعلام کردند که ریشه همه مشکلات اقتصادی و رانت خواری‌ها در ایران همین نرخ بهره سیستم بانکی است که باید به صفر برسد.
انتقادات به استدلال نمایندگان
اینکه چگونه و با چه استدلال علمی نرخ سود بانکی را معادل «نرخ بهره» یا ربای حرام دانسته‌اند، موضوعی است که برای بحث‌های کارشناسانه باقی می‌ماند. باید به این نمایندگان متذکر شد که نرخ بهره یا ربا به مفهومی که در اقتصاد آزاد اعمال می‌شود، اساساً در سیستم بانکی ایران وجود ندارد.
بیشتر بخوانید: رئیس‌جمهور در برابر استیضاح میدری مقاومت می‌کند
تفاوت نرخ بهره و سود بانکی
نرخ بهره در مفهوم جهانی محصول عملکرد نرخ خالص عملیات بازار آزاد (فدرال رزرو) روی اوراق قرضه دولتی و سپس فعل و انفعالات متاثر از آن در بازار است. با این تعریف اساساً در ایران «اوراق قرضه» نداریم. آنچه که از اوراق مشارکت دولتی یا اوراق خزانه اسلامی می‌شناسیم، کارکردی کاملاً متفاوت و مفهومی جدا از اوراق قرضه دارد.
نظام بانکداری ایران با وجود تمامی ایراداتش، حداقل ربوی نیست. برای اثبات این مسأله می‌توان به عقود اسلامی و نحوه کارکرد عقود در شبکه بانکی اشاره کرد. بر اساس تحقیقات پیشرفته اقتصادی، به دلیل نبودن نرخ بهره در اقتصاد، نرخ تورم به نشانه آن با استدلال رابطه علمی موسوم به فیشر منظور می‌شود.
در شرایط فعلی، نرخ تورم رسمی ۵۰ درصدی با نرخ سود بانکی حدود ۲۵ درصدی، عملاً نرخ بهره واقعی به منفی ۲۵ درصد رسیده است. این عدد نشان می‌دهد که تولید کالا و خدمات در ایران نه تنها سود ندارد بلکه حداقل ۲۵ درصد زیان دارد. این وضعیت به رانت خواری‌ها برای دستیابی به وام بانکی با هر نرخی کمتر از نرخ تورم دامن می‌زند.
پیامدهای کاهش نرخ سود بانکی
اگر نرخ سود بانکی به صفر برسد، نرخ واقعی بازگشت سرمایه به منفی ۵۰ درصد سقوط می‌کند که به معنای فروپاشی تولید ملی خواهد بود. در این شرایط، بروز ابرتورم و خارج شدن سپرده‌های مردم از سیستم بانکی به سمت بازارهای موازی نظیر طلا، دلار و مسکن اتفاق خواهد افتاد. این امر منجر به افزایش سرعت گردش پول و هدایت اقتصاد به سمت دلاری شدن و از دست رفتن حیات پول ملی می‌شود.
مدافعان طرح سود بانکی صفر درصد باید بدانند که افزایش بی‌ثباتی در اقتصاد، راه مبارزه نیست. اقتصاد علم است و رابطه ریاضی و علمی به دلخواه هیچ‌کس عمل نمی‌کند.
بیشتر بخوانید: قیمت عمده میوه و سبزیجات در تهران اعلام شد · ترک تحصیل فرزندان طبقه کارگر به واقعیتی تلخ تبدیل شده است
