پلان مدیریت در مدیریت آثار تاریخی و فرهنگی، تنها یک سند اداری برای ثبت یک اثر در فهرست میراث جهانی نیست، بلکه سندی برای تعیین مسیر آینده یک اثر و مشخص کردن حدود فعالیتها، اقدامات و برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت آن به شمار میرود.
اهمیت برنامهریزی در مدیریت آثار تاریخی
نویسندگان کتاب بر این باورند که بدون چنین برنامهای، مدیریت یک اثر تاریخی میتواند به مجموعهای از تصمیمهای مقطعی و آزمون و خطا تبدیل شود و در نهایت مخاطراتی را متوجه ارزشهای فرهنگی اثر کند. مهدی پیرحیاتی، معمار و مدرس دانشگاه، بر اساس محتوای کتاب، کمیته میراث جهانی یونسکو برخورداری از یک سیستم مدیریتی مناسب و تهیه «پلان مدیریت» را از الزامات مرتبط با ثبت آثار در فهرست میراث جهانی میداند. این برنامه باید علاوه بر تعیین چشمانداز مدیریتی و فنی، ابعاد مختلف حفاظت، مدیریت، اجرا و پایش را نیز دربرگیرد.
بیشتر بخوانید: پدیدآورندگان فیلم و سریال از استفاده از سیگار پرهیز کنند
ضرورت پیشبینی بحرانها و حوادث
در این رویکرد، پیشبینی برای مواجهه با بحرانها و حوادث غیرمترقبه نیز بخشی از فرآیند مدیریت اثر است. نویسندگان معتقدند نبود برنامههای مشخص و پیشبینیهای لازم در این زمینه، میتواند ساختار مدیریتی آثار را در شرایط بحرانی با چالشهای جدی مواجه کند. پیرحیاتی که یکی از نویسندگان این کتاب است، اعتقاد دارد، کتاب «راهنمای تدوین پلان (طرح جامع) مدیریت» با هدف ارائه چارچوبی برای تدوین راهبردهای مدیریتی، تشریح رویکردهای برنامهریزی و معرفی مدلهای تحلیلی تدوین شده است.
همچنین تلاش شده اطلاعات پایه مورد نیاز مدیران، مشاوران و پژوهشگران حوزه میراث فرهنگی برای مطالعه و تحقیق بیشتر درباره مدیریت آثار تاریخی و فرهنگی در اختیار آنها قرار گیرد. این کتاب تأکید دارد که تدوین پلان مدیریت میتواند به عنوان ابزاری برای حفاظت اصولی از میراث فرهنگی و انتقال این ثروتها به نسلهای آینده مورد استفاده قرار گیرد؛ بهویژه آنکه مدیریت آثار جهانی نیازمند ساختاری منطبق با چارچوبها و الزامات مرکز میراث جهانی یونسکو است.
این کتاب حاصل حدود یک دهه مطالعه و تجربه نویسندگان در حوزه مدیریت میراث جهانی و ملی است و دکتر مهدی پیرحیاتی (عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی جندیشاپور دزفول)، ساره ضیایی (کارشناس یونسکو) و بهناز صفرعلینجار (پژوهشگر حوزه معماری و مرمت و مدرس دانشگاه) در تألیف آن مشارکت داشتهاند. در این اثر تلاش شده است تجربههای مدیریتی و مطالعات انجامشده طی یک دهه، در قالب چارچوبی برای شناخت فرآیند تهیه و اجرای پلانهای مدیریت میراث فرهنگی ارائه شود؛ موضوعی که با توجه به افزایش چالشهای حفاظتی و مدیریتی در محوطهها و بناهای تاریخی، بخشی مهم از ادبیات تخصصی حفاظت و مدیریت میراث فرهنگی به شمار میرود.
بیشتر بخوانید: نمایشگاه «سپیدخوانی» مریم حسینزاده در گالری دنا آغاز شد · سرپرست کاوشهای باستانشناسی دهدشت: حریم بافت تاریخی بلاتکلیف مانده است
