ویتامین C یکی از مواد مغذی ضروری برای بدن است و در ساخت کلاژن، ترمیم زخم، عملکرد طبیعی رگهای خونی، استخوانها و دندانها و همچنین عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد. کمبود شدید و طولانیمدت این ویتامین میتواند به بیماری اسکوروی منجر شود. این بیماری امروزه در بسیاری از کشورها نادر است، اما در افرادی با رژیم غذایی بسیار محدود همچنان مشاهده میشود.
علائم اولیه کمبود ویتامین C
احساس خستگی، ضعف و بیحالی میتواند از علائم اولیه کمبود ویتامین C باشد. این علائم اختصاصی نیستند و ممکن است از مشکلات مختلفی مانند کمخونی و اختلالات خواب ناشی شوند. همچنین، تحریکپذیری و تغییرات خلقی نیز در مراحل اولیه کمبود ویتامین C گزارش شده است، هرچند که نمیتوان افسردگی یا اضطراب را صرفاً به این کمبود نسبت داد.
بیشتر بخوانید: فعالیت ۴۴ پایگاه اورژانس بانوان در کشور
مشکلات لثه و دندان
یکی از نشانههای شناختهشده کمبود شدید ویتامین C، تورم، التهاب و خونریزی لثه است. در موارد شدید، لثهها ممکن است متورم و نرم شوند و به راحتی خونریزی کنند. این علائم بهخصوص در افرادی که با کمبود شدید ویتامین C مواجه هستند، مشهودتر است. در کمبود شدید و طولانیمدت، آسیب به بافت همبند میتواند باعث لق شدن و حتی از دست رفتن دندانها شود.
کبودیهای غیرعادی نیز میتواند در افرادی که دچار کمبود ویتامین C هستند، مشاهده شود. این حالت بهدلیل نقش ویتامین C در ساخت کلاژن و حفظ سلامت بافت همبند و دیواره رگهای خونی است. با این حال، کبودی آسان به تنهایی نشانه کمبود این ویتامین نیست و باید با دیگر علائم بررسی شود.
زخمهای دیرتر ترمیمشونده و خشکی پوست
کمبود شدید ویتامین C میتواند روند ترمیم زخمها را مختل کند و باعث شود زخمها دیرتر بهبود پیدا کنند. همچنین، در اسکوروی ممکن است خشکی پوست، ضخیم شدن اطراف فولیکولهای مو و تغییر شکل موها مشاهده شود. این تغییرات ظاهری، یکی از نشانههای بارز کمبود ویتامین C هستند.
درد عضلات و مفاصل
دردهای مبهم عضلانی و مفصلی نیز در مراحل اولیه کمبود ویتامین C ممکن است بروز کند. در کمبود شدیدتر، خونریزی در بافتها و اطراف مفاصل نیز ممکن است موجب درد و تورم شود. همچنین، کمخونی یکی دیگر از عوارض کمبود ویتامین C است، زیرا این ویتامین در افزایش جذب آهن از منابع گیاهی نقش دارد.
کمبود ویتامین C عمدتاً در نتیجه دریافت ناکافی مواد غذایی حاوی این ویتامین ایجاد میشود. افرادی که میوه و سبزی بسیار کمی مصرف میکنند، رژیم غذایی محدود دارند یا با مشکلات سوءتغذیه مواجه هستند، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. همچنین، سیگار کشیدن نیاز بدن به ویتامین C را افزایش میدهد.
منابع غذایی و نیاز روزانه
منابع غذایی غنی از ویتامین C شامل مرکبات، فلفل دلمهای، کیوی، توتفرنگی، کلم بروکلی و گوجهفرنگی هستند. نیاز روزانه توصیهشده برای مردان بزرگسال ۹۰ میلیگرم و برای زنان بزرگسال ۷۵ میلیگرم است. افراد سیگاری به ۳۵ میلیگرم بیشتر در روز نیاز دارند.
با این حال، مصرف منظم ویتامین C در بیشتر افراد خطر ابتلا به سرماخوردگی را کاهش نمیدهد، هرچند ممکن است مدت و شدت علائم را اندکی کاهش دهد. همچنین، دریافت بیش از حد ویتامین C میتواند باعث عوارضی مانند اسهال، تهوع و گرفتگی شکم شود.
بیشتر بخوانید: صندوق بیماران صعبالعلاج با کمبود اعتبار مواجه است · تحریمهای آمریکا ۸۰۰ دارو در ایران را تحت تأثیر قرار داد
