کودکان با نزدیکشدن به اول مهر، نیاز به بازگشت به برنامه منظم خواب دارند. تعطیلات تابستان معمولاً ساعت خواب و بیداری بچهها را تغییر میدهد؛ بسیاری از آنها شبها دیرتر میخوابند و صبحها نیز تا ساعات پایانی صبح در رختخواب میمانند. این وضعیت با آغاز مدرسه و ضرورت بیدارشدن زودهنگام، میتواند به خستگی و بیحوصلگی کودک منجر شود.
اهمیت خواب کافی برای کودکان
خواب برای کودکان تنها فرصتی برای رفع خستگی نیست. بدن و مغز کودک در دوران رشد به استراحت کافی نیاز دارد و کیفیت خواب میتواند بر میزان انرژی، خلقوخو و عملکرد روزانه او اثر بگذارد. کودکی که خواب کافی داشته باشد، معمولاً صبح راحتتر از خواب بیدار میشود و آمادگی بیشتری برای حضور در مدرسه و انجام فعالیتهای روزانه دارد. در مقابل، کمبود خواب میتواند با خستگی، تحریکپذیری و کاهش تمرکز همراه شود. به همین دلیل، تنظیم خواب را میتوان یکی از بخشهای آمادهسازی کودک برای سال تحصیلی جدید دانست.
بیشتر بخوانید: ۴ توصیه برای مراقبت از مچ دست از زبان متخصصان
میزان خواب مناسب برای کودکان و نوجوانان
میزان خواب مورد نیاز با سن کودک تغییر میکند. کودکان ۶ تا ۱۲ ساله معمولاً به ۹ تا ۱۲ ساعت خواب در شبانهروز نیاز دارند. این میزان برای نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ ساله به حدود ۸ تا ۱۰ ساعت میرسد. بنابراین نمیتوان برای همه کودکان یک ساعت مشخص به عنوان زمان مناسب خواب تعیین کرد. زمان خواب باید با توجه به سن کودک و ساعتی که باید صبح از خواب بیدار شود، مشخص شود. برای نمونه، اگر دانشآموز باید ساعت ۷ صبح بیدار شود، زمان رفتن به رختخواب باید بهگونهای انتخاب شود که فرصت کافی برای خواب شبانه داشته باشد.
یکی از اشتباههای رایج این است که والدین تا آخرین شب تعطیلات صبر میکنند و سپس تلاش میکنند کودک را چند ساعت زودتر به رختخواب بفرستند. این تغییر ناگهانی ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد. اگر کودک در طول تابستان ساعت ۱۲ شب میخوابیده و حالا باید حدود ساعت ۹:۳۰ شب بخوابد، بهتر است فاصله میان این دو زمان بهتدریج کاهش پیدا کند. جلو کشیدن زمان خواب به اندازه ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در هر شب میتواند روش سادهتری برای بازگرداندن بدن کودک به برنامه جدید باشد.
۱۰ راهکار برای تنظیم خواب
- ساعت خواب را آرامآرام جلو بیاورید: زمان خواب را مرحلهبهمرحله تغییر دهید.
- صبحها زمان بیدارشدن را ثابت نگه دارید: ساعت بیدارشدن باید بهتدریج به برنامه مدرسه نزدیک شود.
- صبح را با نور روز شروع کنید: نور طبیعی صبحگاهی به تنظیم ساعت زیستی بدن کمک میکند.
- برای شبها یک روال ثابت داشته باشید: داشتن یک برنامه تکرارشونده پیش از خواب به کودک کمک میکند.
- صفحهنمایشها را پیش از خواب کنار بگذارید: استفاده از وسایل الکترونیکی را محدود کنید.
- فضای اتاق را برای خواب مناسب کنید: اتاق خواب کودک باید آرام و تاریک باشد.
- کودک را در طول روز فعال نگه دارید: بازی و فعالیت بدنی به خواب بهتر شبانه کمک میکند.
- اجازه ندهید چرت عصرگاهی طولانی شود: خواب طولانی در ساعات بعدازظهر میتواند خواب شبانه را مختل کند.
- وعدههای غذایی شب را سبکتر و منظمتر کنید: شام باید با فاصله مناسبی از زمان خواب خورده شود.
- خواب را به ابزار تهدید تبدیل نکنید: خواب باید بهعنوان بخشی طبیعی از برنامه روزانه معرفی شود.
اگر کودک در رختخواب میرود اما خوابش نمیبرد، بهتر است ابتدا برنامه روزانه او بررسی شود. استفاده از موبایل یا بازی پیش از خواب، خواب طولانی عصرگاهی، کمبود فعالیت بدنی یا حتی هیجان و نگرانی درباره روز اول مدرسه میتواند از عوامل تاثیرگذار باشد.
بیشتر بخوانید: ۷۰۰ بهبودیافته از اعتیاد در قم تحت درمان و توانمندسازی قرار دارند · چرا بعد از ۳۰ سالگی لاغر شدن سختتر میشود
