ایران در رتبه سیزدهم کشورهای دارای پایین‌ترین درآمد مالیاتی

ایران با درآمد مالیاتی معادل ۵.۲ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۴ در رتبه سیزدهم فهرست ۲۰ کشور دارای پایین‌ترین نسبت مالیاتی قرار گرفته است. این آمار نشان‌دهنده تفاوت‌های قابل توجه در درآمدهای مالیاتی کشورهای مختلف است و می‌تواند به تحلیل ساختار اقتصادی و وابستگی دولت‌ها به منابع مالیاتی کمک کند.

جایگاه کشورهای مختلف در درآمد مالیاتی

بر اساس آخرین داده‌های منتشرشده، دانمارک در صدر این رتبه‌بندی قرار دارد که درآمد مالیاتی آن معادل ۴۵.۳ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور است. پس از آن، بلغارستان با ۳۸.۸ درصد و سوئد با ۳۸.۷ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. همچنین، نامیبیا با ۳۵.۳ درصد و ایسلند با ۳۳.۴ درصد نیز در میان کشورهایی هستند که سهم بالایی از تولید ناخالص داخلی خود را از طریق مالیات به درآمد عمومی تبدیل می‌کنند.

بیشتر بخوانید: آغاز ساخت سد سجادرود بابل با اعتبار ۱۵۰۰ میلیارد تومان

حضور کشورهای اروپایی در این بخش از جدول چشمگیر است؛ به‌طوری که هفت کشور از ۱۰ کشور نخست، اروپایی هستند. در میان کشورهای پیشرفته، تفاوت قابل توجهی در درآمد مالیاتی مشاهده می‌شود؛ به‌طور مثال، در حالی که درآمد مالیاتی دانمارک ۴۵.۳ درصد است، این نسبت در کانادا ۲۹.۵ درصد و در استرالیا ۲۹.۴ درصد می‌باشد. در ایالات متحده، این رقم به ۱۹.۵ درصد می‌رسد.

تحلیل ساختار مالیاتی کشورهای نفت‌خیز

در نقطه مقابل، بعضی کشورهای جهان سهم بسیار پایینی از تولید ناخالص داخلی خود را از طریق مالیات دریافت می‌کنند. برای نمونه، لیبی با تنها ۱.۲ درصد در پایین‌ترین رتبه قرار دارد و پس از آن کشورهای کویت و عراق به ترتیب با ۱.۴ و ۱.۷ درصد قرار گرفته‌اند. این وضعیت به ساختار درآمدی این کشورها برمی‌گردد، به‌طوری که درآمد حاصل از نفت و منابع طبیعی بخش مهمی از درآمد دولت را تشکیل می‌دهد و وابستگی کمتری به مالیات‌های متعارف دارند.

ایران در کنار کشورهایی مانند گینه استوایی با ۵.۵ درصد و آنگولا با ۵.۶ درصد در فهرست کشورهای با نسبت پایین درآمد مالیاتی قرار گرفته است. به‌عبارتی، پایین بودن نسبت مالیات در یک کشور الزاماً به یک دلیل واحد اتفاق نمی‌افتد و باید به ساختار اقتصادی و شیوه تأمین هزینه‌های عمومی توجه کرد.

در نهایت، داده‌های سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که میزان اتکای دولت‌ها به درآمدهای مالیاتی در جهان از حدود یک درصد در برخی کشورها تا بیش از ۴۵ درصد در دانمارک متغیر است. این اختلاف تنها بیانگر میزان مالیات‌گیری نیست، بلکه بازتابی از تفاوت در ساختار اقتصادی کشورها و ظرفیت نظام مالیاتی آن‌هاست.

بیشتر بخوانید: ادغام سازمان ملی زمین و مسکن و شرکت بازآفرینی شهری ایران · دولت ترامپ: جنگ علیه ایران به زودی پایان خواهد یافت