مانی جباری، کارشناس ارشد گروه علوم و مهندسی باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، در تحقیقی جامع به بررسی خواص دارویی سیر و به‌ویژه ترکیب آلیسین پرداخته است. سیر به‌عنوان یک گیاه با سابقه طولانی در مصرف غذایی و دارویی، از دیرباز مورد توجه بشر بوده و پژوهش‌ها نشان می‌دهند که این گیاه دارای ویژگی‌های ضدمیکروبی و حفاظتی برای قلب است.
پیشینه تاریخی سیر
سیر از زمان‌های قدیم به‌عنوان یک ماده غذایی و دارویی استفاده می‌شده است. نشانه‌هایی از کاربرد این گیاه در متون کهن از جمله اوستا و منابع طب سنتی چین دیده می‌شود. ابن‌سینا نیز در کتاب «قانون» به استفاده از سیر برای درمان بیماری‌های مختلف اشاره کرده و این پیشینه، نشان‌دهندهٔ ارزش بالای سیر در طب سنتی است.
بیشتر بخوانید: پژوهش جدید پروفسور دومینیک ارمن درباره کنترل قند خون
ترکیبات زیستی سیر
سیر دارای تنوع بالایی از ترکیبات زیستی است که شامل ویتامین‌ها، مواد معدنی، اسیدهای آمینه و ترکیبات گوگردی است. آلیسین، یکی از مهم‌ترین ترکیبات موجود در سیر، به‌ویژه به‌خاطر خواص ضدمیکروبی و آنتی‌اکسیدانی‌اش حائز اهمیت است. این ترکیب پس از آسیب دیدن بافت سیر تولید می‌شود و می‌تواند بر روی میکروارگانیسم‌ها اثر بگذارد.
تحقیق مانی جباری به بررسی علمی خواص آلیسین و تأثیرات آن بر میکروب‌ها، گیاهان و سلول‌های پستانداران پرداخته است. این پژوهش که به‌صورت مروری انجام شده، اطلاعات موجود درباره تشکیل آلیسین و ویژگی‌های شیمیایی و زیستی آن را جمع‌بندی کرده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که آلیسین می‌تواند با پروتئین‌ها و آنزیم‌ها واکنش دهد و تأثیرات مختلفی بر روی سلول‌ها داشته باشد.
خواص آلیسین و کاربردهای آن
طبق یافته‌های این تحقیق، آلیسین نه‌تنها بر میکروب‌ها تأثیر دارد بلکه در سلول‌های گیاهی و پستانداران نیز فعال است. این ترکیب می‌تواند رشد باکتری‌ها و قارچ‌ها را مهار کند و در مقادیر بالاتر به نابودی آن‌ها منجر شود. همچنین، آلیسین در برخی رده‌های سلولی پستانداران، از جمله سلول‌های سرطانی، می‌تواند با مهار تکثیر یا تحریک مرگ سلولی همراه باشد.
علاوه بر این، آلیسین خواص ضدالتهابی، ضد دیابت و محافظت از قلب و کبد را نیز نشان داده است. این ویژگی‌ها می‌تواند آلیسین را به گزینه‌ای مناسب برای تولید فرآورده‌های دارویی و غذایی کاربردی تبدیل کند. با این حال، پژوهشگران بر این نکته تأکید دارند که مصرف سیر و فرآورده‌های آن نمی‌تواند جایگزین درمان پزشکی شود و نیاز به تحقیقات بیشتری در این زمینه احساس می‌شود.
مقاله علمی‌پژوهشی حاصل از این بررسی در «دوفصلنامه زیست‌فناوری گیاهان دارویی» منتشر شده و می‌تواند زمینه‌ساز مطالعات دقیق‌تر درباره آلیسین و کاربردهای آن در حوزه غذا و سلامت باشد.
بیشتر بخوانید: ژاله زندیه: مراقب تغییرات شناختی سالمندان باشید · نقش خواب و تغذیه در شدت حملات میگرنی مشخص شد
