حذف کالابرگ سه دهک بالای درآمدی با هدف افزایش حمایت از هفت دهک پایین مطرح شده است. این تصمیم به‌منظور تقویت قدرت خرید اقشار کم‌درآمد اتخاذ شده، اما منتقدان هشدار می‌دهند که خطاهای دهک‌بندی ممکن است برخی خانوارهای نیازمند را از دریافت این حمایت محروم کند.
تحلیل صرفه‌جویی ناشی از حذف کالابرگ
دولت تأکید دارد منابع حاصل از حذف خانوارهای پردرآمد باید برای تقویت قدرت خرید اقشار کم‌درآمد هزینه شود. محسن زنگنه، سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، رقم صرفه‌جویی ناشی از حذف سه دهک بالا را حدود ۲۴۸ هزار میلیارد تومان عنوان کرده است. این رقم با کل منابع نفتی بودجه مقایسه شده و تحقق آن به جزئیات اجرای سیاست بستگی دارد.
بیشتر بخوانید: اجاره‌نشینی در تهران؛ زندگی یا انتظار
چالش‌های شناسایی خانوارهای نیازمند
منتقدان معتقدند که قرار گرفتن یک خانوار در دهک‌های بالاتر، لزوماً به معنای توانایی کافی برای تأمین هزینه‌های زندگی نیست. درآمد اسمی، بدون در نظر گرفتن تعداد اعضای خانوار، هزینه مسکن و سایر مخارج ضروری، می‌تواند تصویری ناقص از وضعیت معیشتی ارائه دهد. همچنین، فاصله مالی میان خانوارهای یک دهک ممکن است زیاد باشد؛ به‌طوری‌که خانواده‌ای با یک خانه معمولی و فردی با دارایی‌های کلان، در یک گروه آماری قرار بگیرند.
در شرایطی که حذف یکباره حمایت می‌تواند فشار تازه‌ای بر خانوارهایی وارد کند که درآمدشان اندکی بالاتر از مرز تعیین‌شده است، اما همچنان با هزینه‌های سنگین زندگی مواجه‌اند، نیاز به دقت در شناسایی خانوارها بیش از پیش احساس می‌شود.
تغییر معیار حمایت‌ها به سطح درآمد و دارایی
وزیر رفاه پیش‌تر بر تغییر معیار حمایت‌ها از «دهک» به «سطح درآمد و دارایی» تأکید کرده بود. این رویکرد می‌تواند شناسایی مشمولان را به وضعیت واقعی خانوارها نزدیک‌تر کند؛ مشروط بر اینکه اطلاعات مورد استفاده دقیق و به‌روز باشد. هدف‌گیری حمایت‌ها زمانی به افزایش عدالت منجر می‌شود که خانوارهای برخوردار به‌درستی شناسایی شوند و منابع آزادشده نیز به تقویت حمایت از نیازمندان اختصاص یابد.
ضرورت حذف پلکانی به جای قطع ناگهانی
حذف تدریجی و پلکانی، بررسی هم‌زمان درآمد و دارایی و تقویت حمایت از دهک‌های پایین، از راهکارهای مطرح‌شده برای کاهش خطای اجرای این سیاست است. در نهایت، مسئله اصلی تنها کاهش تعداد دریافت‌کنندگان کالابرگ نیست؛ دقت در شناسایی خانوارها تعیین می‌کند که این تصمیم به توزیع عادلانه‌تر منابع منجر شود یا بخشی از نیازمندان را از چرخه حمایت خارج کند.
بیشتر بخوانید: شارژ کالابرگ سرپرستان خانوار با کد ملی ۰، ۱ و ۲ فردا آغاز می‌شود · لقمان شریفی: درآمد یک ماه پرستاران کفاف ۱۰ روز زندگی را هم نمی‌دهد
