سوپر النینو در آغاز سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ بر جهان و بهویژه منطقه خاورمیانه و ایران تاثیر میگذارد. پژوهشهای علمی نشان میدهد که بین زمینلرزههای بزرگ و رویدادهای اقلیمی بزرگ ارتباطی وجود دارد؛ هرچند معمولاً این ارتباط بهصورت یکطرفه است و از فعالیتهای لرزهای به سمت اقلیم میباشد.
زنجیرهای از فرایندهای زمینشناختی
این ارتباط شامل زنجیرهای از فرایندهای زمینشناختی است که بهویژه در منطقه قطب شمال و از طریق فعالیتهای آتشفشانی رخ میدهند. قویترین شواهد مبنی بر اینکه زمینلرزهها محرک رویدادهای اقلیمی هستند، از مطالعهای درباره دورههای گرمایش ناگهانی در قطب شمال حاصل شده است. پدیده النینو تغییرات فیزیکی قابل اندازهگیری و موقتی ایجاد میکند. پژوهشگران ناسا دریافتند که رویدادهای شدید النینو، مانند سالهای ۱۹۸۶-۱۹۹۱ و ۱۹۹۶-۲۰۰۲، با افزایش قابلتوجه برآمدگی استوایی زمین مرتبط بوده است.
بیشتر بخوانید: الیاس حضرتی: مردم پای کار ایراناند
تغییرات تنش و تحریک زمینلرزهها
این پدیده به دلیل بازتوزیع جرم آب ایجاد میشود؛ بهطوریکه آب از خشکیها و غرب اقیانوس آرام به سمت مرکز و شرق این اقیانوس جابهجا میگردد. تغییرات متضاد سطح آب دریا میتواند باعث شود پوسته اقیانوسی در حرکتی شبیه به الاکلنگ، حدود ۱۳ تا ۲۰ سانتیمتر بالا یا پایین برود. حال پرسش کلیدی این است که آیا این تغییرات سطحی، تنش کافی برای تحریک وقوع زلزله ایجاد میکنند؟ شواهد نشان میدهد که بزرگترین موارد بازتوزیع سطح آب دریا تغییرات تنشی در حد کسری از یک «بار» ایجاد میکنند. این در حالی است که تغییرات تنش ناشی از کاهش منابع آب زیرزمینی در مناطقی مانند تهران به ۰.۱ تا ۰.۵ بار میرسد و تنها بهعنوان عامل تحریککننده برای گسلهای در وضعیت بحرانی در نظر گرفته میشود.
حرکت الاکلنگی پوسته ناشی از النینو در واقع واکنش ارتجاعی به وزن آب است که باعث خمیدگی پوسته میشود، اما تغییر قابلتوجهی در انباشت تنشهای زمینساختی عمق ایجاد نمیکند. پدیده «سوپر النینو» در سالهای ۲۰۲۶-۲۰۲۷ (پاییز و زمستان ۱۴۰۵) ممکن است موجب فعالیتهای لرزهای محلی در گسلهای دارای تنش بحرانی در شرق اقیانوس آرام شود، بهویژه در امتداد «پشته اقیانوس آرام شرقی». با این حال، به نظر میرسد که این پدیده موجب افزایش جهانی زلزلههای بزرگ یا تغییر نرخ کلی فعالیتهای لرزهای نخواهد شد.
تحقیقات علمی در مورد ارتباط بین النینو، لانینا و زلزلههای بزرگ همچنان ادامه دارد. بررسیها نشان میدهد که همبستگی زمانی بین رویدادهای النینو-نوسان جنوبی انسو (ENSO) و افزایش فعالیت لرزهای وجود دارد. این همبستگی بهویژه در بلندیهای شرق اقیانوس آرام قابل مشاهده است. تغییرات ناشی از انسو فشار روی کف اقیانوس را تغییر میدهد و در لانینا سطح دریا در شرق اقیانوس آرام کاهش مییابد.
سوپر النینوی ۱۸۷۷-۱۸۷۸ نیز همزمان با زلزلههای بزرگی رخ داد. این رویداد در آن زمان بهعنوان یکی از شدیدترین اختلالات اقلیمی ثبتشده در تاریخ شناخته میشود. در آن زمان، زلزلههای مهمی در امتداد اقیانوس آرام رخ داد و خسارات زیادی به بار آورد. با این حال، هنوز نمیتوان رابطه مستقیم بین یک الگوی اقلیمی مانند النینو و وقوع زمینلرزههای بزرگ برقرار کرد.
بیشتر بخوانید: فرمانده نیروی زمینی سپاه: برای هرگونه اشتباه محاسباتی دشمن ۱۰۰ درصد آمادهایم · وزارت نیرو برای مهار سیلابهای النینو به حالت آمادهباش درآمد
