سید رضا منتظری، منتقد سینما و کارشناس فرهنگی، درباره اهمیت سینمای کودک و نوجوان گفت: "اگر بخواهیم درباره آینده سینمای ایران صحبت کنیم، نمیتوانیم سینمای کودک و نوجوان را نادیده بگیریم. کودک امروز، مخاطب و سرمایه فرهنگی فرداست. اگر نتوانیم در سالهای کودکی و نوجوانی با او ارتباط درست برقرار کنیم، نباید انتظار داشته باشیم که چند سال بعد، مخاطب جدی و وفادار سینمای ایران باشد."
تفاوت نسلها و نیاز به بازنگری
منتظری افزود: "متأسفانه سالهاست درباره سینمای کودک صحبت میکنیم، جشنواره برگزار میکنیم، جلسه میگذاریم و شعار میدهیم، اما مسئله اصلی همچنان پابرجاست: آیا واقعاً کودک امروز را میشناسیم؟ آیا میدانیم چه چیزی برایش جذاب است؟ چه دغدغههایی دارد؟ چه جهانی را تجربه میکند و چگونه با تصویر و قصه ارتباط میگیرد؟" وی ادامه داد: "کودکی که امروز در ایران زندگی میکند، با کودکی که سی یا چهل سال قبل مخاطب سینما بود، تفاوت بسیار زیادی دارد. او در جهان اینترنت، بازیهای ویدئویی، شبکههای اجتماعی، پلتفرمها و دسترسی گسترده به محتوای جهانی رشد کرده است."
بیشتر بخوانید: چای کرک محبوبترین نوشیدنی خلیجفارس است
ضرورت شناخت دقیق از کودک امروز
منتظری تصریح کرد: "مشکل از جایی آغاز میشود که نگاههای متعلق به چهار یا پنج دهه قبل، همچنان بخواهند برای کودک امروز تصمیم بگیرند. این موضوع را در شوراهای سیاستگذاری، هیأتهای انتخاب و داوری جشنوارهها و حتی در فرآیند تولید آثار باید جدی بگیریم. حضور افراد باسابقه ارزشمند است، اما سابقه به تنهایی برای شناخت مخاطب امروز کافی نیست." او تأکید کرد: "کسی که میخواهد درباره کودک امروز تصمیم بگیرد، باید با جهان امروز کودک ارتباط داشته باشد."
این کارشناس فرهنگی افزود: "ترکیب شوراهای سیاستگذاری و هیأتهای انتخاب و داوری باید متنوعتر شود. ما به فیلمساز، منتقد و مدیر فرهنگی نیاز داریم، اما در کنار آنها باید صدای کسانی را هم بشنویم که هر روز با کودک و نوجوان زندگی میکنند؛ مربی مهدکودک، معلم مدرسه، روانشناس کودک، جامعهشناس، پژوهشگر حوزه کودک و حتی متخصصان رسانه و بازیهای دیجیتال." منتظری تأکید کرد: "سینمای کودک یک کار تکنفره نیست. اگر قرار باشد یک مدیر فرهنگی پشت یک میز بنشیند، بودجهای تعیین کند، یک تهیهکننده را انتخاب کند و بعد انتظار داشته باشیم محصول نهایی حتماً با کودک ارتباط برقرار کند، نتیجه الزاماً موفق نخواهد بود."
وی گفت: "تولید اثر کودک باید یک فرآیند پژوهشمحور باشد. پیش از تولید باید کودک را شناخت. باید پژوهش کرد، با کودکان و نوجوانان حرف زد، علایق آنها را شناخت، دغدغههایشان را فهمید و حتی واکنش آنها را نسبت به فیلمنامه و شخصیتها سنجید." منتظری افزود: "ما در بسیاری از حوزهها برای تصمیمگیریهای مهم پژوهش میکنیم، اما گاهی در سینمای کودک تصور میکنیم صرفاً با چند خاطره شخصی از دوران کودکی خودمان میتوانیم فیلم کودک بسازیم."
او با اشاره به جایگاه سینمای کودک در سیاست فرهنگی کشورها گفت: "در بسیاری از کشورها، سینمای کودک و تولید محتوای کودک بخشی جدی از سیاست فرهنگی محسوب میشود. دلیلش هم روشن است؛ کودک فقط یک مخاطب امروز نیست، بلکه مخاطب فرداست." منتظری افزود: "ما هم باید این نگاه را جدی بگیریم. سینمای کودک نباید حیات خلوت سینمای ایران باشد. نباید هر وقت بودجهای باقی ماند، به فکر تولید فیلم کودک بیفتیم و نباید جشنواره کودک فقط یک مناسبت تقویمی باشد که هر سال برگزار شود و چند روز بعد همه چیز به فراموشی سپرده شود."
در پایان، منتظری تأکید کرد: "ما به سینمای کودک نیاز داریم؛ نه سینمایی برای رفع تکلیف. به فیلمی نیاز داریم که کودک امروز را بشناسد، او را جدی بگیرد و برای هوش و جهان ذهنیاش احترام قائل باشد. اگر چنین اتفاقی بیفتد، سینمای کودک میتواند دوباره به یکی از مهمترین و اثرگذارترین جریانهای سینمای ایران تبدیل شود؛ اما با تکرار گذشته و نگاههای کهنه، نمیتوان برای آینده فیلم ساخت."
بیشتر بخوانید: توسعه زیرساختهای گردشگری دریاچه اِوان و غار قلعهکرد قزوین · افتتاح پردیس سینمایی پدیده شاندیز با حضور هنرمندان
