علیرضا کاظمی، وزیر آموزشوپرورش، در سخنرانیهای اخیر خود بر نقش اساسی آموزشوپرورش در شکلگیری هویت ملی تأکید کرده است. او با اشاره به تنوع فرهنگی و قومی ایران، ضرورت تقویت هویت ملی و دینی را در فرآیندهای آموزشی و تربیتی یادآور شد.
هویت ملی و انسجام اجتماعی
کاظمی در دیماه ۱۴۰۴ در آیین چهلمین سالگرد تأسیس شورایعالی انقلاب فرهنگی، آموزشوپرورش را نهادی کلیدی در شکلگیری باورها و هویت ملی دانست و خاطرنشان کرد که «زیرساخت شکلگیری باورها و هویت ملی در مدرسه و آموزشوپرورش بنا میشود». او همچنین بر ضرورت تعمیق اصول مشترک برای حفظ انسجام اجتماعی تأکید کرد و از اهمیت هویت ملی در کنار برنامه درسی و اجرای سند تحول بنیادین سخن گفت.
بیشتر بخوانید: علی کاظمی سخنگوی قوه قضائیه وارد بندرعباس شد
توجه به هویت ملی در سیاستهای آموزشی
وزیر آموزشوپرورش در سخنان خود در شهریور ۱۴۰۵، تقویت هویت ملی و دینی را بهعنوان محور فعالیتهای فرهنگی و تربیتی معرفی کرد. او با اشاره به بازطراحی برنامه درسی پایه اول ابتدایی، تأکید کرد که این برنامه با رویکردهایی از جمله تقویت هویت ملی و دینی طراحی شده است. این رویکرد همچنین در برنامههای تربیتی آموزشوپرورش بهعنوان یکی از محورهای اصلی مورد توجه قرار دارد.
کاظمی در سخنرانیهای خود به نقش نهاد آموزشوپرورش در تقویت احساس تعلق ملی و همبستگی اجتماعی اشاره کرد و بیان داشت که این نهاد میتواند تمایز میان «ایران» بهعنوان یک اجتماع تاریخی - سرزمینی و «حکومت» بهعنوان یک ساختار سیاسی را روشنتر کند. او تأکید کرد که بهخصوص در شرایط کنونی، با توجه به تهدیدات خارجی، احساس تعلق ملی در میان اقشار مختلف جامعه، از جمله گروههای معترض به سیاستهای حکومتی، تقویت شده است.
سندهای بالادستی و هویت ملی
توجه به هویت ملی در اسناد و سیاستهای بالادستی آموزشوپرورش از سال ۱۳۹۰ بهصورت صریح مطرح شده است. سند «سیاستهای کلی ایجاد تحول در نظام آموزشوپرورش کشور» که در سال ۱۳۹۲ ابلاغ شده، آموزشوپرورش را نهادی برای تولید سرمایه اجتماعی معرفی کرده و بر تربیت انسانهایی با ویژگیهای مسئولیتپذیری، قانونگرایی و وطندوستی تأکید دارد.
سند تحول بنیادین آموزشوپرورش، بهعنوان مهمترین سند راهبردی این حوزه، نیز بهصراحت بر هویت ملی تأکید کرده و از «صیانت از وحدت ملی و انسجام اجتماعی با محوریت هویت مشترک اسلامی - ایرانی» بهعنوان اصول اساسی یاد میکند. این اسناد نشان میدهند که هویت ملی در سیاستگذاریهای رسمی آموزشوپرورش از یک موضوع صرفاً فرهنگی به یکی از محورهای اصلی تحول تبدیل شده است.
با توجه به اراده شکلگرفته در وزارت آموزشوپرورش برای تقویت هویت ملی در بین دانشآموزان، پیشنهاد میشود کارگروهی دائمی در این وزارتخانه برای رصد دقیق موضوع در تمامی حوزههای آموزشی و پرورشی کشور تشکیل شود.
بیشتر بخوانید: پیام تسلیت سید عباس عراقچی به مناسبت ارتحال آیتالله شبیری زنجانی · صلح و سازش در چهارمحال و بختیاری: پایان ۴ سال کدورت




