فردین قریشی، استاد روابط بینالملل و عضو هیات علمی دانشگاه تهران، در گفتگویی به تحلیل وضعیت کنونی روابط ایران و آمریکا پرداخته و به چالشهای موجود در مذاکرات اشاره کرده است. وی با اشاره به گزارشهای اخیر مبنی بر حضور نمایندگان عربستان در نشستهای امنیتی با اسرائیل، اظهار داشت که اگر این اخبار صحت داشته باشد، نشاندهنده تغییر جایگاه عربستان از یک بازیگر حاشیهای به یک شریک فعال در هماهنگیهای امنیتی است.
تحلیل وضعیت عربستان و ایران
قریشی بیان کرد که هماهنگی امنیتی به معنای تشکیل یک اتحاد ضد ایرانی نیست و عربستان به دنبال مهار تنشها و بازگشایی تنگه هرمز است. وی به سیاست پوشش ریسک عربستان از توافق ۲۰۲۳ با ایران اشاره کرد و خاطرنشان کرد که این کشور در حال حاضر در تلاش است تا امنیت خود را تضمین کند. وی همچنین به نشستهای قبلی در پاکستان با حضور عربستان، مصر و ترکیه اشاره کرد که هدف آن فراهم کردن زمینه گفتوگوی مستقیم میان ایران و آمریکا بود.
بیشتر بخوانید: آموزش گامبهگام تصمیمگیری صحیح برای زندگی بهتر
چالشهای مذاکرات و کارت هرمز
قریشی در ادامه تصریح کرد که اختلافات اصلی میان ایران و آمریکا بر سر ترتیب و ماهیت مذاکرات وجود دارد. پیشنهاد ایران شامل آزادسازی داراییهای بلوکهشده، لغو تحریم نفت و پایان محاصره دریایی است. اما آمریکا به نظر میرسد نمیخواهد هزینهی سنگینی برای بازگشایی تنگه هرمز بپردازد. این استاد دانشگاه به چالشهای پیش روی مذاکرات اشاره کرده و گفت که هر یک از طرفین انتظار دارند که دیگری اول اقدام کند.
وی همچنین به نقش میانجیها در این مذاکرات اشاره کرد و گفت که فشارهای داخلی و قیمتهای بالای انرژی در آمریکا نیز بر روند مذاکرات تاثیر دارد. قریشی خاطرنشان کرد که تهدیدهای دولت آمریکا علیه ایران نمونهای از دیپلماسی قهری است و به این معناست که واشنگتن تلاش دارد تا هزینه رد پیشنهادات خود را برای ایران افزایش دهد.
پیامدهای دیپلماسی قهری
این تحلیلگر مسائل بینالملل ادامه داد که تهدیدهای آمریکا نه تنها به عنوان ابزاری برای فشار به ایران عمل میکند بلکه به متحدان این کشور نیز اطمینان میدهد. قریشی گفت: "مذاکرهی موفق نیازمند فشار و همچنین راه خروج آبرومندانه برای هر دو طرف است." وی همچنین بر این نکته تاکید کرد که با توجه به تنشهای موجود در منطقه، تصمیمات کشورهای خلیج فارس نیز بر مذاکرات تاثیرگذار خواهد بود و آینده توافقات دو جانبه بدون تضمین و رضایت حداقلی بازیگران منطقهای شکننده خواهد بود.
در نهایت، قریشی با بیان اینکه هسته معامله همچنان آمریکا و ایران است، یادآور شد که با وجود پیچیدگیهای موجود، مذاکرات باید در سطح دو طرف ادامه یابد در حالی که بقای توافق به تصمیمات و توافقات منطقهای بستگی دارد.
بیشتر بخوانید: سخنرانی دکتر پزشکیان در نیویورک و واکنش ترامپ · شروع ناامیدکننده کشتی فرنگی ایران در بازیهای آسیایی ۲۰۲۶
